Teoria państwa i prawa

Węzłowe problemy bezpieczeństwa państwa

Historia wychowania obronnego

Teoria przysposobienia i edukacji do bezpieczeństwa

Indywidualne i grupowe zagrożenia bezpieczeństwa czasu pokoju i wojny

Przysposobienie medyczno-sanitarne

Elementy samoobrony koniecznej

Obrona cywilna i sytuacje kryzysowe

Orientacja w terenie jako wyraz bezpieczeństwa

Metodyka strzelectwa sportowego

Wybrane problemy polskich tradycji wojskowych

Obrona narodowa i terytorialna

Armia w systemie państwa demokratycznego

Metodyka edukacji do bezpieczeństwa – przysposobienia obronnego

Przygotowanie do bezpieczeństwa indywidualnego i społecznego

Filozofia bezpieczeństwa

Socjologia edukacji obronnej i do bezpieczeństwa

Zapobieganie terroryzmowi

Zasadniczym celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w teoretyczną i praktyczną problematykę funkcjonowania państwa i prawa. Ukazanie genezy państwa, jego celów i funkcji  oraz źródeł i wykładni prawa. Student w ramach przedmiotu ma poznać i przyswoić  genezę państwa i prawa polskiego funkcjonującego w ramach Unii Europejskiej a także cechy współczesnego systemu demokratycznego z zasadami suwerenności, praworządności i bezpieczeństwa. Przekazana wiedza ma służyć inspiracji do własnych poszukiwań oraz rozumienia istoty praw i wolności człowieka i obywatela a także bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego.

 Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – podstawowe pojęcia. Źródła państwa i prawa. Instytucje i systemy prawne w starożytności, wiekach średnich i nowożytnych. Źródła prawa polskiego. Geneza państwa i prawa polskiego. Prawo zwyczajowe. Tradycje i współczesność polskiego parlamentaryzmu. Zarys historii ustroju polskiego. Cechy współczesnego systemu demokratycznego. Zasada suwerenności. Zasada praworządności. Państwo prawa. System prawny wybranych państw demokratycznych: Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Republiki Włoskiej, Republiki Federalnej Niemiec. Systemy prawne wybranych państw Europy Środkowej i Wschodniej. System prawny Rzeczypospolitej Polskiej. Konstytucja RP – postanowienia i zasady ogólne konstytucji. Prawa i wolności człowieka i obywatela. Sejm i Senat w polskiej tradycji parlamentarnej. Kompetencje Sejmu i Senatu, Prezydenta, Premiera i Rady Ministrów. Niezawisłość sądów powszechnych. Trybunał Konstytucyjny. Trybunał Stanu. Budżet państwa. Unia Europejska. Źródła i zasady europejskiego prawa wspólnotowego. Organy Unii Europejskiej. Polska wobec idei jedności Europy. Miejsce i rola Polski w zintegrowanej Europie.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Bardach J., Leśnodorski B., Pietrzak M., Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa 1993;

2. Redelbach A., Wronkowska S., Ziembiński Z., Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1993;

3. Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie i prawie, Warszawa 1996;

4. Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2000;

5. Wojtaszczyk K. A., Kompendium wiedzy o państwie współczesnym, Warszawa 1996;

6. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997.

Literatura uzupełniająca:

1. Adamiec J., Strategia krajów EFTA wobec Jednolitego Aktu Europejskiego, Warszawa 1991;

2. Antoszewski A., Systemy polityczne demokracji zachodnioeuropejskiej, Warszawa 1992;

3. Baszkiewicz J., Powszechna historia ustrojów państwowych, Gdańsk 1998;

4. Dembiński L., ONZ – wyzwania i możliwości, Warszawa 1995;

5. Drzewicki K., Prawa człowieka w Karcie NZ i w Powszechnej deklaracji Praw Człowieka, 1998;

6. Geremek B., Suwerenność i prawa człowieka: Narody Zjednoczone w XXI wieku, Warszawa 1999;

7. Gorbaczow M., Przebudowa i nowe myślenie, Warszawa 1988;

8. Góralski W., Stany Zjednoczone – Japonia 1945 – 1972, Warszawa 1976;

9. Gryz J., Formalny zakres działania Unii Zachodnioeuropejskiej, 1995;

10. Kaassangana M., ONZ wobec wyzwań globalizacji, Warszawa 2000;

11. Korzycki W., Powikłane dziedzictwo. Niemcy 1945 – 1990, 1991;

12. Koziej S., Polska strategia i polityka obronna w kontekście członkowstwa w NATO, Warszawa 1999;

13. Krasuski J., Europa zachodnia. Dzieje polityczne 1945 – 1993, Warszawa 1995;

14. Olechowski A., Polska i kształtowanie przyszłości Europy, Warszawa 1994;

15. Prawo konstytucyjne, pod red. W. Skrzydło, Lublin 1996;

16. Rosati D., Powrót Polski do Europy, Warszawa 1999;

17. Skrzydło W., Ustrój polityczny Francji, Warszawa 1989;

18. Skubiszewski K., Polska i Sojusz Północnoatlantycki w latach 1989 – 1991, Warszawa 1999;

19. Steiner J., Demokracje europejskie, Warszawa 1993;

20. Tarkowski J., Władza i społeczeństwo w systemie autorytarnym, Warszawa 1994;

21. Ulicka G., Demokracje zachodnie, 1992;

22. Winczorek P., Majchrowski J., Ustrój państwowy Rzeczpospolitej Polskiej, Warszawa 1993;

23. Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2000;

24. Zakrzewska J., Włochy. Zarys ustroju, Warszawa 1974;

25. Zyblikiewicz L., Polityka Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii wobec Polskie, Warszawa 1984.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Zaliczenie na ocenę w formie ustnej lub pisemnej.

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z problematyką bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego oraz wprowadzenie w istotę współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa państwa. Student w ramach przedmiotu pozna podstawowe założenia bezpieczeństwa i obronności RP a także istotę współczesnych koncepcji bezpieczeństwa europejskiego, NATO i ONZ, miejsce i rolę Polski w tych organizacjach, udział Polski w misjach i operacjach pokojowych.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – ogólne definicje, istota bezpieczeństwa, istota polityki bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo narodowe i  międzynarodowe. Zagrożenia i wyzwania w dziedzinie bezpieczeństwa. Rodzaje i źródła współczesnych zagrożeń terroryzmem, zagrożeń militarnych i pozamilitarnych. Strategia bezpieczeństwa narodowego RP i jej ewolucje, podstawowe założenia i zadania dla służb państwowych. Obronność Rzeczypospolitej Polskiej, charakterystyka systemu obronności, założenia strategii obronności RP. System militarny - rodzaje sił zbrojnych RP i ich zadania, system pozamilitarny. Podstawowe modele bezpieczeństwa w stosunkach międzynarodowych. Bezpieczeństwo państwa średniej wielkości. Idea bezpieczeństwa zbiorowego. Neutralność jako instrument bezpieczeństwa państwa. Organizacja Narodów Zjednoczonych we współczesnych warunkach. Organizacja i zadania  Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO). Miejsce i rola Polski w NATO. Misje i operacje pokojowe we współczesnym świecie. Siły Zbrojne RP w operacjach i misjach pokojowych oraz misjach stabilizacyjnych. Unia Europejska w realizacji wspólnej Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Armia w społeczeństwie i systemie demokratycznym. Pod red. J. Kunikowskiego, AON, Warszawa 2000;

2. Armia w systemie demokratycznym. Pod red. J. Kunikowskiego, R. Rosy, L.  Wyszczelskiego, Warszawa 2000;

3. Balcerowicz B., Obronność państwa średniego, Warszawa 1997;

4. Bobrow D.B., Haliżak E., Zięba R., Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, ISM UW, Warszawa 1997;

5. Czaputowicz J., Bezpieczeństwo europejskie u progu XXI wieku, PWN, Warszawa 2000;

6. Cziomer E., Zyblikiewicz L., Zarys współczesnych stosunków międzynarodowych, PWN, Warszawa 2001;

7. Europejskie struktury współpracy, informator, red. S. Parzymies, MSZ, Warszawa 2000;

8. Jóźwiak A, Marcinkowski Cz., Wybrane problemy współczesnych operacji pokojowych, AON, Warszawa 2002;

9. Kaczmarek J., NATO – Polska 2000, Atla2, Wrocław 1999;

10. Koziej S., Polska strategia i polityka obronna w kontekście członkowstwa w NATO, Warszawa 1999;

11. Stańczyk J., Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa, ISP PAN, Warszawa 1996;

12. Współczesne bezpieczeństwo, red. W. Fehler, Wyd. A. Marszałek, Toruń 2002;

13. Zięba R., Europejska tożsamość bezpieczeństwa i obrony, Scholer, Warszawa 2000.

Literatura uzupełniająca:

1. Jaźwiński K., Polska w procesie integracji i bezpieczeństwa europejskiego, Askon, Warszawa 1999;

2. Jemioło T., Globalizacja, szanse i zagrożenia, AON, Warszawa 2000;

3. Polska polityka bezpieczeństwa 1989-2000, red. R. Kuziar, Scholar, Warszawa 2001;

4. Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, MON, Warszawa 2000;

5. Zięba R., Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego, UW, Warszawa 2000;

6. Strony internetowe MON, BBN, Komitetu Integracji Europejskiej, Centrum Stosunków Międzynarodowych, NATO.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Zaliczenie na ocenę  w formie ustnej lub pisemnej.

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest wyposażenie studentów w wiedzę z zakresu historii wychowania wojskowego i obronnego w Polsce. Wprowadzenie w problematykę wychowania obronnego młodzieży w systemie oświatowym wprowadzonym przez Komisję Edukacji Narodowej. Zapoznanie z myślą wychowawczą w Wojsku Polskim oraz edukacją obronną młodzieży w II Rzeczypospolitej. W trakcie realizowanego przedmiotu studenci poznają współczesne uwarunkowania edukacji obronnej społeczeństwa a także przygotowanie i edukację do bezpieczeństwa.

 Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu. Wychowanie rycerskie w Polsce do XVII wieku. Wychowanie kadetów w Szkole Rycerskiej, model wychowania obywatelskiego. Wychowanie obronne w systemie edukacji ogólnej postulowanej w dobie Oświecenia w Polsce. Edukacja obronna i przysposobienie wojskowe w projektach i w działalności Komisji Edukacji Narodowej. Problemy bezpieczeństwa, wojny i pokoju w myśli filozoficznej i społecznej. Myśl wychowawcza w powstaniu kościuszkowskim 1794 r.  i Legionach Polskich 1797- 1807. Koncepcje wychowania obronnego  społeczeństwa w powstaniu listopadowym 1830-1831 i powstaniu styczniowym 1863-1864. Edukacja obronna młodzieży w II Rzeczypospolitej. Wychowanie żołnierza – obywatela w Wojsku Polskim II RP. Działalność oświatowo-wychowawcza w Wojsku Polskim 1918-1939. Współczesne uwarunkowania przygotowania obronnego, edukacji obronnej społeczeństwa i edukacji do bezpieczeństwa.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Cytowski J., Rudnicki B., Szweda E., Historia wychowania wojskowego w Polsce do 1864 roku, Warszawa 1991;

2. Historia wychowania wiek XX, red. J. Miąso, t. I i II, PWN, Warszawa 1980;

3. Historia wychowania, red. Ł. Kurdybacha, t. I i II, PWN, Warszawa 1965;

4. Kot S.,  Historia wychowania, t. I i II, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1994;

5. Kunikowski J. ( red. ), Przygotowanie obronne społeczeństwa, Warszawa 2001;

6. Marciniak Z., Zarys historii wychowania, PWN, Warszawa 1978;

7. Materiały do ćwiczeń z historii wychowania, cz. I, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1994;

8. Materiały do ćwiczeń z historii wychowania, cz. II i III, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1995;

9. Możdżeń S., Zarys historii wychowania, cz. I-III, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 1993;

10. Rudnicki B., Wojskowa myśl wychowawcza w Polsce ( do 1939 roku ), Siedlce 1998;

11. Teksty źródłowe do dziejów wychowania, Wybór i oprac. Możdżeń S., cz. I-VIII, Dom Wydawniczy „Strzelec”, Kielce 1993;

12. Wołoszyn S., Dzieje wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie, PWN, Warszawa 1964;

13. Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej 1795-1945, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1996;

14. Wroczyństó R., Dzieje oświaty polskiej do roku 1795, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1996;

15. Wyszczelski L., Działalność oświatowo-wychowawcza w Wojsku Polskim w latach 1918-1939, Warszawa 1995;

16. Wyszczelski L., Historia polskiej myśli wojskowej, Warszawa 2001;

17. Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej. Wybór i oprac. S.Wołoszyn, t. I-II, PWN, Warszawa 1965;

18. Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej. Wybór i oprac. S.Wołoszyn, t. III, PWN, Warszawa 1966.

Literatura uzupełniająca:

1. „Białe plamy” w najnowszej historii wychowania, Warszawa 1993;

2. Bogusz J., Kosyrz Z., Wychowanie patriotyczne młodzieży, Warszawa 1990;

3. Czy Polacy wybić się mogą na niepodległość, Warszawa 1957;

4. Dębicki Z., Książeczka żołnierza polskiego, Warszawa 1919;

5. Edukacja do bezpieczeństwa i pokoju w jednoczącej się Europie. Teoria i jej zastosowanie, red. nauk. R. Rosa, Siedlce-Chlewiska 1999;

6. Edukacja historyczna społeczeństwa a obronność kraju, „Zeszyty problemowe TWO" nr 3 z 1997 r.;

7. Edukacja obronna młodzieży na przełomie wieków, red. nauk. R. Stępień i R. W. Wroński, Kraków 1999;

8. Garlicki A., Józef Piłsudski 1867-1935, Warszawa 1988;

9. Haller S., Naród i armia, Warszawa 1926;

10. Hołówko Tadeusz, Oficer polski, Warszawa 1921;

11. Kardas Jarosław, Edukacja obronna w Polsce, Warszawa 1999;

12. Krasuski J., Tajne szkolnictwo polskie w okresie okupacji hitlerowskiej, Warszawa 1977;

13. Marycjusz Szymon, O szkołach czy akademiach ksiąg dwoje, Wrocław 1955;

14. Matusak P., Edukacja i kultura Polski Podziemnej, 1939-1945, Siedlce 1997;

15. Mrozowska K., Szkoła Rycerska Stanisława Augusta Poniatowskiego, Wrocław 1961;

16. Nałęcz T., Polska Organizacja Wojskowa, Warszawa 1984;

17. Pawłowski E., Wojsko Polskie na Wschodzie, Pruszków 1993;

18. Piłsudski J., O państwie i armii, t. 1, t. 2, Warszawa 1985;

19. Pindel K., Obrona narodowa 1917-1939, Warszawa 1979;

20. Porwit M., Duch żołnierski, Warszawa 1935;

21. Przygotowanie obronne społeczeństwa. Pod red. J. Kunikowskiego, Warszawa 2001;

22. Rosa Ryszard, Filozofia bezpieczeństwa, Warszawa 1995;

23. Rozwadowski P., Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, Warszawa 2000;

24. Sikorski Władysław, Rola wychowawcza armii, „Teki historyczne” T. XX, Londyn 1993;

25. Sosabowski S., Wychowanie żołnierza-obywatela, Warszawa 1931;

26. Świniarski Janusz, O naturze bezpieczeństwa, Warszawa 1997;

27. Współczesne zagadnienia edukacji dla bezpieczeństwa, red. nauk. R. Stępień, Warszawa 1999;

28. Wychowanie wojskowe, Warszawa 1923;

29. Wyszczelski L., Bitwa na przedpolach Warszawy w sierpniu 1920 roku, Warszawa 2000;

30. Wyszczelski L., Operacja niemeńska 1920 roku, Warszawa 2001;

31. Wyszczelski Lech, Edukacja obronna społeczeństwa polskiego w II Rzeczypospolitej, „Zeszyty Naukowe AON” 1999, nr 3.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej.

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w złożoną problematykę edukacji do bezpieczeństwa i przysposobienia obronnego. Studenci otrzymają podbudowę teoretyczną oraz poznają współczesne uwarunkowania edukacji do bezpieczeństwa oraz teoretyczno-metodologiczne jej podstawy. Student w ramach przedmiotu ma przyswoić wiedzę dotyczącą istoty wychowania i wychowania obronnego, pojmowania racji stanu i motywacji w edukacji do bezpieczeństwa. Uwarunkowania związane z kształtowaniem postaw patriotycznych i obronnych, zasady i metody kształtowania postaw proobronnych. Przekazana wiedza służyć będzie wychowaniu obywatelskiemu i kształtowaniu osobowości nauczyciela przysposobienia obronnego, pracownika służb mundurowych i administracji państwowej.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – wyjaśnienia i uściślenia terminologiczne. Istota edukacji obronnej i wychowania obronnego; istota edukacji do bezpieczeństwa; teoretyczno-metodologiczne podstawy. Współczesne podstawy edukacji do bezpieczeństwa. Polski system edukacji obronnej i edukacji do bezpieczeństwa. Edukacja w systemie oświatowym.  Edukacja i wychowanie obronne w państwach NATO i Europy Środkowo-Wschodniej. Zadania pedagogiki i teorii edukacji do bezpieczeństwa. Świadomość i przygotowanie obronne społeczeństwa i młodzieży. Racja stanu RP w edukacji do bezpieczeństwa. Kształtowanie postaw patriotyczno-obronnych młodzieży. Zasady i metody kształtowania postaw proobronnych. Motywacja i przywództwo w wychowaniu i edukacji do bezpieczeństwa. Stosunek do służby wojskowej i wypełniania obywatelskich powinności obronnych. Aspekty interpersonalne w edukacji do bezpieczeństwa. Osobowość nauczyciela przysposobienia obronnego i umiejętności wychowawcze. Funkcje kierownicze w działalności dydaktycznej i wychowawczej.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Adanczyk  G.  i  inni,  Przysposobienie  obronne.  Podręcznik. Warszawa 1996;

2. Bieniasz   T.,   Siuda  T.,  Problemy  obronności  w  systemie szkolnym. Warszawa 1978;

3. Bocheński J., Dzieła zebrane. Kraków 1995;

4. Bogusz J., Kosyrz  Z.,  Kształtowanie  postaw  patriotyczno-obronnych młodzieży. Warszawa 19T9, 1990;

5. Edukacja do bezpieczeństwa i pokoju w jednoczącej się Europie. Teoria  i jej zastosowanie. Pod redakcja B. Rosy. Siedlce -Chlewiska 1999;

6. Edukacja narodowym priorytetem. Warszawa-Kraków 1989;

7. Encyklopedia Pedagogiczna. Pod redakcja W. Pomykały, Warszawa 1993;

8. Górniewicz J., Teoria wychowania. Wybrane problemy, Toruń -Olsztyn 1996;

9. Jurczyk S., Twórczy rozwój nauczyciela, Kraków 1996;

10. Kardas J.S., Edukacja obronna w Polsce, Warszawa 1999;

11. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1997;

12. Kosyrz Z., Osobowość wychowawcy. Warszawa 1994. 1997, 1999, 2005;

13. Kosyrz Z., Wychowanie interpersonalne. Warszawa 1993;

14. Kosyrz Z., Wychowanie patriotyczne młodzieży akademickiej, Warszawa 1985;

15. Kucharski M., Edukacja obronna, Warszawa 2002;

16. Kunikowski J., Wiedza obronna, Warszawa 2000;

17. Kunikowski J., Wiedza i edukacja dla bezpieczeństwa, Warszawa 2002;

18. Kunikowski J., Przygotowanie obronne społeczeństwa w perspektywie integracji europejskiej, Myśl Wojskowa 1999 nr 6;

19. Łobocki   H., W poszukiwaniu skutecznych form wychowania. Warszawa 1990;

20. Muszyński H., Zarys teorii wychowania. Warszawa 1980;

21. Pedagogika. Pod redakcja B. Suchodolskiego, Warszawa 1993;

22. Pedagogika. Pod red. Godlewskiego H., Krawcewicza W., Wujka T. Warszawa 1977;

23. Przemiany szkolnictwa wyższego u progu XXI wieku, pod red. Z. P. Kruszewskiego, Płock 1999;

24. Stępień R., Współczesne problemy edukacji dla bezpieczeństwa, AON, Warszawa 1996;

25. Stare i nowe dylematy teorii wychowania, pod red. J. Górniewicza, Toruń 1993;

26. Sztuka nauczania – czynności nauczyciela, pod red. K. Kruszewskiego, Warszawa 1995;

27. Sztuka nauczania – szkoła, pod red. K. Konarzewskiego, Warszawa 1993;

28. Świniarski J., Filozoficzne podstawy edukacji dla bezpieczeństwa, Warszawa 1999;

29. Tokarzewski A. (red), Wychowanie w kontekście teoretycznym, Bydgoszcz 1993;

30. Wprowadzenie do pedagogiki, pod red. T. Wujka, Warszawa 1996;

31. Współczesne zagadnienia edukacji dla bezpieczeństwa, pod red. R. Stępnia, Warszawa 1999;

32. Żegnałek K., Dydaktyka obronna, Warszawa 2001.

 Literatura uzupełniająca:

1. Adler A., Znajomość człowieka, Warszawa 1948;

2. Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, red. Nauk. D. B. Bobrow, E. Haliżak, B. Zięba, Warszawa 1997;

3. Bezpieczeństwo Polski w zmieniającej się Europie, Warszawa-Toruń 1994;

4. Bocheński J., O patriotyzmie, Warszawa 1989;

5. Bocheński J., De virtute militari, Kraków 1993;

6. Budowa  nowego  systemu  edukacji obronnej młodzieży, Warszawa 1999;

7. Cieślarczyk  M.,  Stosunek  żołnierzy  do  zasadniczej  służby wojskowej  i  jego  niektóre  uwarunkowania, WIBS, Warszawa 1994;

8. Człowiek  w  sytuacji  trudnej, Praca zbiorowa pod redakcja B. Hołysta. Warszawa 1991;

9. Edukacja obywatelska młodzieży u progu zjednoczonej Europy. Pod redakcja W. Magonia, E. Jeziorowskiego. Bydgoszcz 1998;

10. Edukacja  obronna  młodzieży na przełomie wieków. Pod redakcja B. Stępnia i B. Wrońskiego. Kraków 1999;

11. Kardas J., Loranty K., Instytucjonalizacja przygotowań obronnych kadr akademickich, Warszawa 2003;

12. Kotarbiński  T.,  Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk. Wrocław-Warszawa 1990;

13. Kotłowski  K.,  Rzecz  o  wychowaniu patriotycznym. Ossolineum 19T4;

14. Kunikowski J., Dowódcze i wychowawcze przygotowanie w systemie obronnym RP, Warszawa 1995;

15. Kształtowanie świadomości obronnej młodzieży, z uwzględnieniem przygotowania  do  pełnienia  służby  wojskowej, Warszawa-Cytadela 1993;

16. Leksykon  pojęć  dydaktyczno-wychowawczych  dowódcy,  Warszawa 1999;

17. Łobocki  H., Współdziałanie  nauczycieli i rodziców w procesie wychowania, Warszawa 1996;

18. Halak K., Bezpieczeństwo i obronność państwa, Warszawa 1996;

19. Hulinen  F.,  Podręcznik  prawa  wojennego  dla sił zbrojnych, Warszawa 1998;

20. Ossowski S., O ojczyźnie i narodzie, Warszawa 1984;

21. Przemiany szkolnictwa wyższego u progu XXI wieku. Pod redakcja Z. P. Kruszewskiego. Płock 1999;

22. Rosa R., Filozofia i edukacja do bezpieczeństwa. Siedlce 1998;

23. Rudnicki B., Podstawy kształcenia patriotyczno-obywatelskiego. AON, Warszawa 1993;

24. Słownik  terminów  z  zakresu  bezpieczeństwa  narodowego. Pod kier. B. Balcerowicza, Warszawa 1996;

25. Stępień   R,  Koncepcje  i  kierunki  przemian  edukacji  dla bezpieczeństwa. AON. Warszawa 1998;

26. Tyrała   P.,  Zarys  dydaktyki  ochrony  cywilnej.  Pragmatyzm pedagogii społecznej, Rzeszów 1998;

27. Włodarski  Z., Człowiek jako wychowawca i nauczyciel. Warszawa 199?.

28. Wesołowska  E. A., Paweł  Włodkowic  - współczesne znaczenie poglądów i dokonań. Toruń 1997.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej.

.:.  Powrót do początku

Głównym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z ewentualnymi sytuacjami zagrożeń, ich następstw oraz psychospołecznych uwarunkowań ludzkich zachowań i akceptacji ryzyka. Wzbogacanie wiedzy o istocie i uwarunkowaniach zjawisk psychicznych oraz procesów społecznych mających wpływ na kształtowanie poczucia bezpieczeństwa jednostki i grup społecznych w sytuacjach silnego stresu i traumy. Kształtować motywacje do zachowań pomocnych oraz zdolność do wykorzystania wiedzy psychologicznej w kreowaniu bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – główne zagrożenia czasu pokoju i wojny. Charakterystyka sytuacji trudnych i ekstremalnych. Wojna w wybranych koncepcjach psychologicznych i socjologicznych. Socjobiologiczne interpretacje przyczyn wojen i agresji. Teorie zachowania agresywnego. Walka jako szczególna forma aktywności człowieka. Kontrola i prewencja zachowania agresywnego. Radzenie sobie ze stresem. Stres incydentalny i chroniczny. Następstwa skrajnego stresu – geneza poglądów i rzeczywistość zachowań. Zapobieganie rozwojowi PTSD wśród uczestników zdarzeń traumatycznych. Lęk strach i panika w zachowaniach indywidualnych i grupowych. Psychospołeczne aspekty terroryzmu.  Wsparcie społeczne i zachowania pomocne w sytuacjach kryzysowych. Sytuacje zagrożenia a przemiany idei moralnych i postaw społecznych. Człowiek w sytuacjach ograniczonej wolności i niewoli. Stereotypy i uprzedzeni a jako źródło konfliktu.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. B. Dudek, Zaburzenia po stresie traumatycznym, Gdańsk 2003;

2. Człowiek w sytuacjach zagrożenia. Kryzysy, katastrofy kataklizmy, praca pod red. K. Popiołek, Poznań 2001;

3. J. Kunikowski, Dowódcze i wychowawcze przygotowanie w systemie obronnym RP, Warszawa 1995;

4. Pedagogika wobec zagrożeń, kryzysów i nadziei, praca pod red. T. Borowskiej, Kraków 2002;

5. Przygotowanie obronne społeczeństwa, praca pod. Red. J. Kunikowskiego, Warszawa 2001;

6. Psychologia. Podręcznik akademicki, t.3, praca pod red. J. Strelau, Gdańsk 2000.

Literatura uzupełniająca:

1. R. A. Brynat, A. G. Harvey, Zespól ostrego stresu, Warszawa 2003;

2. M. P. Giglieri, Ciemna strona człowieka, Warszawa 2001;

3. J. L. Herman, Przemoc, uraz psychiczny i powrót do równowagi, Gdańsk 2004;

4. K. Kaniasty, Klęska żywiołowa czy katastrofa społeczna. Psychospołeczne konsekwencje polskiej powodzi 1997 roku, Gdańsk 2003;

5. J. Kozielecki, Człowiek wielowymiarowy, Warszawa 1997;

6. G. Mietzel, Wprowadzenie do psychologii, Gdańsk 2001;

7. Osobowość a ekstremalny stres, praca pod red. J. Strelaua, Gdańsk 2004;

8. M. Ossowska, Motywy postępowania. Z zagadnień psychologii moralności, Warszawa 2002;

9. Psychologia społeczna w zastosowaniach. Od teorii do praktyki, praca pod red. K. Tabaczek, Wrocław 2001;

10. S. Rupert, Panika jako zjawisko wojenne. Szkic psychologiczny, Warszawa 1926;

11. T. Zaleśkiewicz, Przyjemność czy konieczność. Psychologia  spostrzegania i podejmowania ryzyka, Gdańsk 2005.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia

Zaliczenie na ocenę w formie pisemnej lub ustnej

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów i zdobycie umiejętności w zakresie poznawania objawów zaburzeń świadomości, badania czynności życiowych, przyczyn zatrzymania krążenia i  oddychania, objawów śmierci klinicznej i biologicznej oraz standardów postępowania resuscytacyjnego w napadzie padaczkowym, tonięciu, ranach, krwotokach, złamaniach, ukąszeniach, zawałach mięśnia sercowego, udarach i zatruciach. Ponadto student w trakcie przedmiotu ma nabyć umiejętności w zakresie udzielania pomocy poszkodowanym, zabezpieczania miejsca zdarzenia, przestrzegania zasad bezpieczeństwa w działaniach ratowniczych, zaopatrywania ran, prowadzenia sztucznej wentylacji i pośredniego masażu serca w różnych grupach wiekowych.

Treści programowe

Pojęcie, zakres i organizacja pierwszej pomocy. Prawne i etyczne aspekty udzielania pierwszej pomocy. Podstawowe zasady bezpieczeństwa w działaniach ratowniczych. Organizacja działań ratowniczych  i zabezpieczenie miejsca zdarzenia. Higieniczno-sanitarne warunki zachowania bezpieczeństwa. Poszkodowany, nieprzytomny – przyczyny utraty przytomności, udzielanie pierwszej pomocy. Resucytacja krążeniowo-oddechowa w różnych grupach wiekowych – nabywanie umiejetnosci praktycznych. Postępowanie ratownicze w  różnych stanach zagrożenia i podstawowym podtrzymaniu ludzkiego życia – zagadnienia teoretyczne i umiejętności praktyczne. Podstawy desmurgii.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. A. Dyaczyńska-Herman, Doraźna pomoc w stanach zagrożenia życia, Katowice 1987;

2. A. Dziak, M. Dziak , B. Kamiński, Pierwsza pomoc, Warszawa 1988;

3. ABC resuscytacji, pod red. M.C. Colquohoum, A. I. Handley, T.R. Evans, Wrocław 2002;

4. D.F. Skinne i inni, Resuscytacja krążeniowo-oddechowa, Bielsko-Biała 1993;

5. H. Buchfelder, A. Buchfelder, Podręcznik pierwszej pomocy, Warszawa 1999;

6. J. Konieczny, Zarządzanie w sytuacjach kryzysowych, wypadkach i katastrofach, Poznań-Warszawa 2001;

7. O. Gedliczko, Zasady postępowania w obrażeniach ciała, Kraków 1993;

8. Pierwsza pomoc - poradnik dla każdego, Warszawa 1996.

Literatura uzupełniająca:

1. Dziak, Wypadki  i zachowania nagłe, Warszawa 1989;

2. G.H. Meuret, H. Lollgen, Podstawy reanimacji, Kraków 1993;

3. L. Brongel, Złota godzina, czas zycia , czas śmierci, Kraków 2001;

4. Międzynarodowe wytyczne resuscytacji 2000. Podsumowanie i schematy postępowania według Europejskiej Rady Resuscytacji, Kraków 2002.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w ćwiczeniach, zaliczenie ćwiczeń praktycznych.

Forma zaliczenia

Egzamin w formie praktycznej i ustnej.

.:.  Powrót do początku

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w problematykę Obrony Cywilnej i powszechnej samoobrony w Polsce. Miejscem i rola OC w systemie bezpieczeństwa i obronności państwa. Funkcjonowaniem formacji Obrony Cywilnej i ratownictwa. Zapoznanie z realizacja zadań w sytuacjach współczesnych zagrożeń, kryzysach, ratowaniem ludzi i mienia, udzielaniem pomocy, monitorowaniem zagrożeń i przedsięwzięciami koordynacyjno-ratowniczymi.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu, geneza i humanitarny charakter Obrony Cywilnej. Obrona Cywilna w systemie obronnym RP. Podstawy  prawne Obrony Cywilnej i powszechnej samoobrony w Polsce. Ratownictwo w Polsce. Organizacja i prowadzenie akcji ratunkowych. Obowiązki obywateli w zakresie obrony cywilnej. Obrona Cywilna w wymiarze lokalnym: powiecie, gminie, podmiotach gospodarczych, szkole i innych instytucjach. Przedmiot obrony cywilnej w szkole. Zarządzanie kryzysowe. Rozwiązania sytuacji  kryzysowej wynikłej z klęski żywiołowej. Zagrożenia nadzwyczajne i ewakuacja poszkodowanych ze strefy zagrożeń.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Fleming M., Międzynarodowe prawo konfliktów zbrojnych. Zbiór dokumentów, Warszawa 1991;

2. Encyklopedia multimedialna, hasło ratownictwo i pożary;

3. Konwencje Genewskie z 1949 roku;

4. Kalinowski R., Monitorowanie zagrożeń, Siedlce 2003;

5. Kalinowski R., Ratownictwo, Warszawa 1996;

6. Konieczny J., Zarządzanie w sytuacjach kryzysowych, wypadkach i katastrofach, Poznań-Warszawa 2001;

7. Przygotowanie obronne społeczeństwa, praca pod red. J. Kunikowskiego, Warszawa 2001;

8. Tyrała P., Edukacja dla obrony cywilnej, Rzeszów 1999;

9. Podstawowe założenia obronności RP, AON, Warszawa 1994;

10. Wiedza Obronna, Kwartalnik TWO, Warszawa 1994-2000;

11. Edukacja dla Bezpieczeństwa, Wydawnictwo Adam, Warszawa 200-2006;

12. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP, z 21 listopada 1967r, Stan prawny z O1.08.2002 r.;

13. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25.06.2002r. w sprawie szczegółowego zakresu działania szefa Obrony Cywilnej Kraju, szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin, Dz. ustaw nr 96, poz.850.;

Warunki zaliczenia przedmiotu

obecność na zajęciach, aktywny w dyskusjach, zaliczenie ćwiczeń.

Forma zaliczenia przedmiotu

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej

.:.  Powrót do początku

Celem przedmiotu jest zapoznanie z ogólnymi problemami terenoznawstwa, przekazanie studentom podstaw wiedzy przedmiotowej oraz możliwości jej praktycznego wykorzystania. W założeniu jest również nauczanie i opanowanie metod przygotowania i prowadzenia zajęć z terenoznawstwa w sali i w terenie, ze szczególnym uwzględnieniem orientowania się w terenie bez mapy i za pomocą mapy. Orientowanie mapy i przygotowanie do marszu i marsz na azymut. Szkic terenu i jego wykorzystanie.

Treści programowe

Podstawy wiedzy z terenoznawstwa. Topograficzne elementy terenu, zasadnicze rodzaje i właściwości. Sposoby poznawania i  przedstawiania rzeźby terenu. Orientowanie się w terenie bez mapy i za pomocą mapy. Określenie odległości do przedmiotów i punktów terenowych. Ogólne wiadomości o mapach. Skala mapy, pomiar odległości na mapie topograficznej, znaki umowne. Określanie współrzędnych punktów i przedmiotów terenowych na mapie. Wykonanie szkicu terenu. Marsz według azymutu (zajęcia w terenie). Istota i znaczenie systemu GPS (Global Positioning System).

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. P. Cych, J. Kozłowski, Bieg na orientacje, Warszawa 1998;

2. J. Drabek, F. Piątkowski, 1000 słów o mapach i kartografii, Warszawa 1989;

3. M. Goniewicz, A.W. Nowak, Z. Smutek, Przysposobienie obronne. Podręcznik, cz. II, Gdynia 2003;

4. Informator o produktach geograficznych opracowanych w standardach NATO w Wojsku Polskim, Warszawa 2004;

5. Topografia wojskowa, Warszawa 1971;1999;

6. Terenoznawstwo, Warszawa 1965;

7. Wojskowe mapy topograficzne dostosowane do standardów NATO (przewodnik), Warszawa 1996;

8. Wzory i objaśnienia znaków umownych i napisów stosowanych na mapach topograficznych w skalach 1 : 50 000 i 1 : 10 000, Warszawa 1989.

 Literatura uzupełniająca:

1.    H. Baginski, J. Chłopski, Terenoznastwo. Podręcznik dla instruktorów skautowych i szkól oficerskich, Warszawa-Kijów 1915-1918;

2.    J. Dymarski, ABC imprez na orientację, Warszawa 2000;

3.    M. Laprus, Terenoznawstwo dla wszystkich, Warszawa 1958;

4.    Przepisy biegu na orientacje, Warszawa 2000;

5.    R. Trzemielewski, ABC biegu na orientacje, Kraków 1994.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia

Zaliczenie na ocenę w formie pisemnej lub ustnej

.:.  Powrót do początku

Celem przedmiotu jest ukształtowanie umiejętności posługiwania się bronią sportową. Wyrobienie nawyków bezpiecznego obchodzenia się z bronią, zdolności koncentracji i zdyscyplinowania. Zapoznanie z budową i przeznaczeniem karabinu sportowego oraz sposobami strzelania. Opanowanie metod, form i zasad treningowych oraz metod nauczania techniki strzelectwa sportowego. Nauczenie stosowania różnych środków treningowych, organizowania i przebiegu procesu szkolenia.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu. Istota strzelectwa sportowego. Strzelectwo sportowe w Polsce (geneza i podstawy prawne).Organizacje społeczne i związki sportowe zajmujące się upowszechnianiem strzelectwa. Środki bezpieczeństwa podczas posługiwania się bronią palną i zasady zachowania się na strzelnicy. Budowa, przeznaczenie i dane techniczne karabinka sportowego. Podstawowe zasady strzelania. Metody, formy i zasady treningowe. Metody nauczania strzelectwa sportowego. Środki treningowe stosowane w strzelectwie. Planowanie procesu szkoleniowego, kontrola procesu strzelania i prowadzenia dokumentacji szkoleniowej. Doskonalenie umiejętności strzeleckich. Zajęcia praktyczne na strzelnicy.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1.    Mazur S., Podręcznik strzelectwa sportowego, Katowice 2002;

2.    Mazur S., Strzelectwo sportowe Kraków 1988;

3.    Materiały szkoleniowe Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego;

4.    Stachowiak E., Każdy strzelać może, Leszno 1999;

5.    Starostka A., Strzelectwo sportowe w szkole. Materiały metodyczne, Opole 1997;

6.    Wasilewski B, Sztuka celnego strzelania, Warszawa 1979;

7.    Żyła S, Strzelanie sportowe z pistoletu, Poznań 2003;

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia

Zaliczenie na ocenę w formie pisemnej lub ustnej.

.:.  Powrót do początku

Celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w problematykę historii wojskowości, zwłaszcza polskich tradycji wojskowych. Ukazanie ewolucji sił zbrojnych Rzeczypospolitej. Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej. Zapoznanie z ogólnym przebiegiem działań bojowych w II wojnie światowej, udział w niej Polaków. Przekazanie i przyswojenie wiedzy o historii i współczesności ceremoniału wojskowego oraz jego wpływie na kształtowanie postaw obywatelskich młodzieży.

Treści programowe

         Historia wojskowości i jej rozwój jako dyscyplina naukowa i dydaktyczna, część historii państwa. Wojny i wojskowość Rzeczypospolitej w wieku XVI – XVII. Wojskowość polska w XVIII- XIX wieku. Główne problemy wojskowe i państwowe w I wojnie światowej. Walki o granice Polski Odrodzonej 1918 – 1921. Siły Zbrojne II Rzeczypospolitej w latach 1922 – 1939. Ogólny przebieg działań II wojny światowej i udział w niej Polaków. Działania bojowe polskich sił zbrojnych na Zachodzie. Działania bojowe Wojska Polskiego na froncie wschodnim. Wojny i konflikty zbrojne po II wojnie światowej. Ceremoniał wojskowy w Armii II Rzeczypospolitej, w polskich oddziałach regularnych i nieregularnych w latach II wojny światowej (1918 – 1945). Ceremoniał wojskowy w Wojsku Polskim w latach 1945 – 1990. Współczesny ceremoniał wojskowy i jego znaczenie edukacyjne i wychowawcze.

Wybrane pozycje literatury podstawowej:

1.    Bartnicki Andrzej (red), Zarys dziejów Afryki i Azji. Historia konfliktów 1869 – 2000, Warszawa 2000;

2.    Ceremoniał wojskowy, Warszawa 1995;

3.    Dyskant Józef W. (red), Polskie tradycje wojskowe, Warszawa 1995, t. 3;

4.    Koczorowski Eugeniusz, Koziarski Jerzy, Pluta Ryszard – Zwyczaje i ceremoniał morski, Gdańsk 1972;

5.    Kospath-Pawłowski Edward (red), Wojsko Polskie w II wojnie światowej, Warszawa 1995;

6.    Kusiek Franciszek – Życie codzienne oficerów II Rzeczypospolitej, Warszawa 1992;

7.    Madej Kazimierz – Polskie symbole wojskowe 1943 – 1978, Warszawa 1980;

8.    Matusak Piotr, Pawłowski Edward, Rawski Tadeusz, Druga wojna światowa 1939 – 1945, Siedlce 2003, t. I – II;

9.    Mazur Aleksander – Ceremoniał promocyjny w Wojsku Polskim 966 – 1996, Warszawa 1997;

10.  Orzechowski Jan, Dowodzenie i sztaby, Warszawa 1974 – 1986, t. 1 – 4;

11.  Piwowarczyk Dariusz – Obyczaj rycerski w Polsce późnośredniowiecznej (XIV – XV wiek), Warszawa 2000;

12.  Ratajczyk Leonard (red.) – Historyczny rodowód polskiego ceremoniału wojskowego, Warszawa 1981;

13.  Russocki Stanisław, Kuczyński Stefan K., Willaume Juliusz – Godło, barwy i hymn Rzeczypospolitej. Zarys dziejów, Warszawa 1978;

14.  Sikorski Janusz (red), Polskie tradycje wojskowe, Warszawa 1990, t. 1;

15.  Sikorski Janusz, Zarys historii wojskowości powszechnej do końca XIX wieku, Warszawa 1975;

16.  Wojtasik Janusz, Od potęgi przez upadek do odrodzenia. Z dziejów politycznych i wojskowych Polski (XVI wiek – 1918 r.), Siedlce 2003;

17.  Wrzosek Mieczysław, Wojny o granice Polski Odrodzonej 1918 – 1921, Warszawa 1992.

Literatury uzupełniającej:

1.    Ceremoniał wojskowy, Warszawa 1978;

2.    Dupny Ernest R., Dupuuy Trevor N., Historia wojskowości. Starożytność – Średniowiecze, Warszawa 1999;

3.    Howard Michael, Wojna w dziejach Europy, Warszawa 1990;

4.    Kozłowski Eligiusz, Wrzosek Mieczysław, Historia oręża polskiego 1795 – 1939, Warszawa 1984;

5.    Kusiak Franciszek – Rycerze średniowiecznej Europy Łacińskiej, Warszawa 2002;

6.    Miśkiewicz Benon, Polska historiografia wojskowa, Poznań 1996;

7.    Nadolski Andrzej (red), Polska technika wojskowa do 1500 roku, Warszawa 1994;

8.    Strzałkowski Waldemar – Grób Nieznanego Żołnierza, Warszawa 1992;

9.    Warry John, Armie świata antycznego, Warszawa 1996;

10.  Wimmer Jan, Historia piechoty polskiej do roku 1864, Warszawa 1978;

11.  Znamierowski Alfred – Insygnia, symbole i herby polskie, Warszawa 2003.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia

Egzamin w formie pisemnej lub ustnej.

.:.  Powrót do początku

Głównym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z przedmiotem, celem, funkcjami oraz zadaniami obrony terytorialnej. Wzbogacanie wiedzy o obronie narodowej i terytorialnej w Polsce i innych państwach. Zapoznanie z działaniami humanitarnymi w ramach obrony terytorialnej oraz ogólnymi zasadami wykorzystania sił obrony terytorialnej. Pogłębienie wiadomości na temat strategicznych wymogów i narodowych potrzeb budowania obrony terytorialnej.

Treści programowe

  Wprowadzenie do przedmiotu – istota obronności, obrona powszechna, obrona militarna Polski. System bezpieczeństwa państwa a narodowe i terytorialne wymogi obronności. Środki właściwe do obrony militarnej Polski. Kierowanie obroną terytorialną i dowodzenie wojskami OT. Współdziałanie obrony terytorialnej z pozamilitarnymi ogniwami obronnymi. Działania regularne i nieregularne sił OT. Sojusznicze podstawy oraz operacyjne i terytorialne uwarunkowania obrony narodowej i terytorialnej. Uwarunkowania budowy systemu wojskowego III RP w kontekście ograniczeń wojsk operacyjnych i możliwości sił OT.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Balcerowicz B., Wybrane problemy obronności państwa, AON, Warszawa 2002;

2. Jakubczak R. (red.), Obrona Narodowa w tworzeniu bezpieczeństwa III RP. Podręcznik dla studentek i studentów, Warszawa 2004;

3. Jakubczak R., Marczak J., Obrona Terytorialna na progu XXI wieku, Warszawa 1998;

4. Jakubczak R., Obrona Terytorialna III RP – strategia, sztuka operacyjna, taktyka. Militarne bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej u progu trzeciego tysiąclecia, Warszawa 2003;

5. Jakubczak R., Wojska obrony terytorialnej. Militarne bezpieczeństwo RP u progu trzeciego tysiąclecia, Warszawa 2002;

6. Kunikowski J., Przygotowanie obronne społeczeństwa, Warszawa 2001;

7. Pindel K., Obrona Narodowa 1937 – 1939, Warszawa 1979.

Literatura uzupełniająca:

1. Jakubczak R., Sztuka wojenne obrony terytorialnej, Warszawa 2002;

2. Kunikowski J., Wiedza i edukacja dla bezpieczeństwa, Warszawa 2002;

3. Michalski H., Strategia i taktyka Obrony Terytorium Kraju, Warszawa 1965;

4. Modelski I., Wojskowe przyczyny klęski wrześniowej. „Zeszyty historyczne”    nr 92, 93, 94, 95, Paryż 1990-91;

5. Pindel K., Obrona Terytorialna w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1995;

6. Słownik z zakresu bezpieczeństwa narodowego, Warszawa 2002;

7. Wojnarowski J., Mobilizacja Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2000.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia

Egzamin w formie pisemnej lub ustnej.

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z systemem obronnym i zadaniami armii państwa demokratycznego. Studenci poznają również uwarunkowania oraz podstawy ustrojowe funkcjonowania armii, strukturą organizacyjną Wojska Polskiego, i rodzajów sił zbrojnych (Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej RP). Miejscem i rolą sił zbrojnych w sojuszu obronnym NATO. Funkcjami i zadaniami Ministerstwa Obrony Narodowej, rolą Sztabu Generalnego WP w kierowaniu siłami zbrojnymi oraz istotą zwierzchnictwa i cywilnej kontroli nad armią.

Treści programowe

Siły zbrojne jako element struktury państwa. Siły zbrojne w państwie demokratycznym i autorytarnym. Struktury organizacyjne sił zbrojnych w państwach demokratycznych i autorytarnych. Prawno – ustrojowe zasady funkcjonowania WP II Rzeczypospolitej. Siły Zbrojne w systemie obronnym III RP. Armia zawodowa a armia z poboru. Potencjał obronny NATO i udział Polski w sojuszu obronnym. Problematyka współpracy cywilno-wojskowej (CIMIC) we współczesnych operacjach pokojowych. Udział  WP w misjach i operacjach pokojowych. Ministerstwo Obrony Narodowej, Sztab Generalny Wojska Polskiego. Kierowanie i dowodzenie siłami zbrojnymi oraz istota zwierzchnictwa i cywilnej kontroli nad armią w państwie demokratycznym.

 Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1.    Armia w systemie demokratycznym. Red. J. Kunikowski, R. Rosa, L. Wyszczelski, Warszawa 2002;

2.    Balcerowicz B., Sojusz a obrona narodowa, Warszawa 1999;

3.    Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1997;

4.    Kubiak M., K. Loranty. Etyka zawodowa żołnierzy demokratycznej Rzeczypospolitej, Warszawa 2001;

5.    Trejnis Z., Siły zbrojne w państwie autorytarnym i demokratycznym, Warszawa 1997;

6.    Ustawa o urzędzie Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 grudnia 1995 r.;

7.    Wojsko Polskie, Informator, Warszawa 2000.

Literatura uzupełniająca:

1.  Dębska A., Fala w wojsku, Warszawa 1997;

2.  Galbraith J. K., Godne społeczeństwo (rozdz. 13: Niezależność wojska), Warszawa1999;

3.  Gogolewska A., Problemy cywilnej kontroli nad wojskiem w świetle zmian w ustawodawstwie polskim, „Sprawy Międzynarodowe” 1996, nr 1;

4.  Hoffman E., Jednostka a totalne instytucje społeczne, (w:) Socjologia ogólna. Wybór tekstów, praca pod red, M. Malikowski, S. Marczuk, Tyczyn  1996;

5.  Howard H., Wojna w dziejach Europy, Warszawa 1990;

6.  Jóżwiak A., C. Marcinkowski, Wybrane problemy współczesnych operacji pokojowych, Warszawa 2002;

7.  Król M.,  Słownik demokracji, Warszawa 1999;

8.  Przygotowanie obronne społeczeństwa, praca pod red. J. Kunikowskiego, Warszawa 2001;

9.  Schmitter P. C., T.L. Karl, Czym jest demokracja... i czym nie jest, (w:)Władza i społeczeństwo, wybór i opracowanie J. Szczupaczyński, Warszawa 1999;

10. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z 21 listopada 1967 r .;

11. Ustawa z 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej  oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006;

12. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r  o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa;

13. Wnuk –Lipiński E., Demokratyczna rekonstrukcja. Z socjologii radykalnej zmiany, Warszawa 1996;

14. Wybrane problemy socjologii wojska, cz.I, praca pod red. J. Kunikowskiego, Warszawa 1998.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia

Zaliczenie z oceną w formie pisemnej lub ustnej.

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w teoretyczną i praktyczną, a przede wszystkim metodyczną, problematykę edukacji do bezpieczeństwa i przysposobienia obronnego. Ukazanie celów i zadań kształcenia obronnego, rozwoju edukacji obronnej. Student w ramach przedmiotu ma poznać i przyswoić  zależność dydaktyki ogólnej z metodyką przysposobienia obronnego oraz kształcenia obronnego z przedmiotem przysposobienie obronne. Studenci poznają również rolę i miejsce przedmiotu przysposobienie obronne w szkole.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – podstawowe pojęcia. Rozwój nowoczesnych teorii kształcenia. Główne kryteria doboru metod i form nauczania. Cel nauczania a dobór metod i form organizacyjnych nauczania – uczenia się. Treści nauczania a dobór form i metod. Środki dydaktyczne -  baza dydaktyczna. Metody aktywizujące uczniów na lekcjach PO. Wielostronne nauczanie – uczenie się. Prawidłowości nauczania wielostronnego. Kształtowanie umiejętności uczenia się w procesie lekcyjnym. Interdyscyplinarny charakter przedmiotu przysposobienie obronne. Specyfika procesu dydaktycznego w edukacji do bezpieczeństwa i przysposobieniu obronnym. Analiza doboru i układu programu nauczania PO. Planowanie i dokumentacja pracy nauczyciela PO. Indywidualizacja w nauczaniu PO. Psychologiczne determinanty kształcenia obronnego młodzieży szkolnej. Konspekt lekcji jako wyraz pisemnego przygotowania się nauczyciela do zajęć. Organizacja przygotowania nauczyciela PO do realizacji programu nauczania PO z wykorzystaniem kompleksowych materiałów dydaktycznych. Pracownia edukacji do bezpieczeństwa - przysposobienia obronnego. Kształcenie multimedialne. Organizacja dydaktycznego warsztatu pracy nauczyciela PO. Rola i wykorzystanie podręcznika w nauczaniu PO. Praca domowa ucznia w przysposobieniu obronnym i jej planowanie. Obserwacja pracy nauczyciela (hospitacja).

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1.    Bogusz J. – Dydaktyka wojskowa, Warszawa brw;

2.    Kunikowski J., Wiedza i edukacja dla bezpieczeństwa, Warszawa 2002;

3.    Lewowicki T., W kręgu teorii i praktyki kształcenia wielostronnego, Warszawa 1994;

4.    Niemierko B., Między oceną szkolną a dydaktyką. Bliżej dydaktyki, Warszawa 1997;

5.    Półturzycki J., Dydaktyka dla nauczycieli, Toruń 1997;

6.    Przygotowanie obronne społeczeństwa, pod red. J. Kunikowskiego, Warszawa 2001;

7.    Stępień R., Z zagadnień dydaktyki i wychowania w wojsku, Warszawa 1993;

8.    Tyrała P., Zarys dydaktyki ochrony cywilnej. Pragmatyzm pedagogiki społecznej, Rzeszów 1998;

9.    Żegnałek K., Dydaktyka obronna, Warszawa 2001;

10.  Żegnałek K., Dydaktyka w edukacji obronnej, Toruń 2003.

Literatura uzupełniająca:

1.    Altszuler I., Badania nad funkcją oceny szkolnej, Warszawa 1960;

2.    Arends R., Uczymy się nauczać, Warszawa 1998;

3.    Fleming E., Unowocześnianie systemu dydaktycznego, Warszawa 1974;

4.    Jacoby J., Nowoczesne środki i materiały dydaktyczne, Warszawa 1979;

5.    Mysłowski Z., Nauczanie żywe a podręcznik szkolny, Warszawa 1993;

6.    Siemak – Tylikowska A., Podstawy teorii doboru treści kształcenia, Warszawa 1985;

7.    Strykowski W., Audiowizualne materiały dydaktyczne. Podstawy kształcenia multimedialnego, Warszawa 1993.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach, prace pisemne, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Egzamin w formie pisemnej lub ustnej.

.:.  Powrót do początku

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z istotą bezpieczeństwa w państwie, bezpieczeństwa indywidualnego (personalnego) i społecznego (strukturalnego). Zwrócenie uwagi i poznanie bezpieczeństwa osobistego w domu, szkole, miejscach publicznych. Ukazanie występujących za granicą i w kraju współczesnych i potencjalnych zagrożeń ( w tym terroryzmem), zjawisk kryzysowych i konfliktów oraz zjawisk dotyczących kultury bezpieczeństwa. Zapoznanie studentów z możliwościami praktycznego wykorzystywania wiedzy proobronnej oraz wiedzy dotyczącej poziomu bezpieczeństwa człowieka w sytuacjach kryzysowych i zagrożeń.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu, współczesne rozumienie bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego oraz jego uwarunkowania i przejawy. Przygotowywanie obronne społeczeństwa polskiego i krajów Unii Europejskiej. Bezpieczeństwo osobiste w domu, szkole i miejscach publicznych, organizowanie pomocy i ochrona przed zagrożeniami. Kultura bezpieczeństwa i jej kształtowanie. Strategia bezpieczeństwa państwowego i regionalnego, bezpieczeństwo w moim mieście i osiedlu. Sytuacje kryzysowe w miejscu zamieszkania, miejscu publicznym i regionie. Kultura bezpieczeństwa jako element bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego oraz obronności państwa. 

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1.   Bobrow D.B., Haliżak E., Zięba R., Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, ISM UW, Warszawa 1997;

2.   Cieślarczyk M. Kultura bezpieczeństwa, Warszawa 2004. (aktualnie - maszynopis);

3.   Cieślarczyk M., Psychospołeczne i organizacyjne elementy bezpieczeństwa i obronności, AON, Warszawa 1997;

4.   Jakubczak R. , Obrona narodowa w tworzeniu bezpieczeństwa III RP, Warszawa 2003;

5.   Kunikowski J. (red.), Przygotowanie obronne społeczeństwa, Warszawa 2001;

6.   Kunikowski J., Wiedza obronna, Warszawa 2000;

7.   Kunikowski J., Wiedza i edukacja dla bezpieczeństwa, Warszawa 2002;

8.   Rosa R. (red.), Prawa i wolności człowieka w warunkach służby wojskowej, AON, Warszawa 1994;

9.   Rosa R. (red.), Prawa i wolności człowieka w edukacji demokratycznego państwa, AP Siedlce 1999;

10. Balcerowicz B., Obronność państwa średniego. Warszawa, Bellona, 1997;

11. Stańczyk J., Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa, ISP PAN, Warszawa 1996;

12. Kalinowski R., Wykrywanie zagrożeń oraz ostrzeganie i alarmowanie ludności, AON, Warszawa 1996;

13. Siuda T., Zaczek-Zaczyński K., Ziemińska U., I ty możesz żyć bezpiecznie. Ratownik. Adam, Warszawa 2003;

14. Borowiecki M., Pytasz Z., Rygała E., Bądźmy bezpieczni. Przysposobienie obronne. Część 1, Wyd. Szkolne PWN, Warszawa 2005;

15. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1997;

16. Tyrała P. Wartości i cele kształcenia i wychowania obronnego, FOSZ, Rzeszów 1996.

Literatura uzupełniająca:

1.   Adamczyk G., Breitkopf B., Worwa Z., Przysposobienie obronne, WSiP, Warszawa 1998;

2.   Bezpieczeństwo w perspektywie socjologicznej, WBBS Warszawa 2001;

3.   Brzeziński Z., Myśl i działanie w polityce międzynarodowej. Lublin 1990;

4.   Bocheński A., Kryzys Polski i kryzys ludzkości, Warszawa 1982;

5.   Capra F. , Punkt zwrotny. Warszawa 1987;

6.   Crozier M., Friedberg E., Człowiek i system. Ograniczenia działania zespołowego, Warszawa 1982;

7.   Czynniki rozwoju człowieka. PWN, Warszawa 1987;

8.   Gearty C., Terroryzm, Warszawa 1998;

9.   Dobroczyński M., Jasińska A.(red.), Wiek wielkich przemian, Warszawa-Toruń 2001;

10. Donnely Ch., Kwestie bezpieczeństwa, Przegląd NATO, Zima 2000-2001;

11. Edukacja obronna młodzieży na przełomie wieków, WSP Kraków 1998;

12. Hoffstede G. Kultury i organizacje, Warszawa 2000;

13. Krasnodębski Z., Rozumienie ludzkiego działania.Warszawa 1986;

14. Kukułka J. (red.), Bezpieczeństwo międzynarodowe w Europie Środkowej  po zimnej wojnie. ISM UW, Warszawa 1994;

15. Kukułka J., Problemy teorii stosunków międzynarodowych. Warszawa 1978;

16. Kukułka J., Kształtowanie nowego ładu międzynarodowego. [w:]Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX w. ISM UW, Warszawa 1997;

17. Kurczewska J., Patriotyzm społeczeństwa polskiego lat 90-tych - między wspólnotą kultury a wspólnotą obywateli. [w:] Elementy nowego ładu. Warszawa 1997;

18. Kuźniar R., Zagadnienia bezpieczenstwa narodowego w polityce Polski. [w:] D.B.Bobrow, E.Haliżak, R.Zięba (red. naukowa), Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku. ISM UW, Warszawa 1997;

19. Kultura narodowa w kształtowaniu świadomości obronnej społeczeństwa i bezpieczeństwa państwa, Zeszyt problemowy 3(25) TWO, Warszawa 2001;

20. Kunikowski J. (red.), Armia w społeczeństwie i systemie demokratycznym, AON Warszawa 1999;

21. Korycki St., System bezpieczeństwa Polski. Warszawa 1994;

22. Koźmiński A.K., Zawiślak A.M., Pewność i gra. Wstęp do teorii zachowań organizacyjnych. Warszawa 1982;

23. Krasnodębski Z., Działanie i jego racjonalność w perspektywie prakseologicznej i socjologicznej. Prakseologia nr 1-2 (110-111), 1991;

24. Malak K., Bezpieczeństwo i obronność państwa, Warszawa 1998;

25. Marody M., Technologie intelektu. Warszawa 1987;

26. Marody M., Z mitem u nogi. Polityka nr 42 (2111) 1997;

27. Raport o stanie świata, Warszawa 2000;

28. Rudniański J., Kompromis i walka, Warszawa 1989;

29. Samoorganizacja społeczeństwa na rzecz bezpieczeństwa powszechnego. Samoobrona powszechna III RP, AON Warszawa 2000;

30. Sztumski J., Elity ich miejsce i rola w społeczeństwie. Katowice 1997;

31. Stefanowicz J.,  Stary i nowy świat. Ciągłość i zmiana w stosunkach międzynarodowych, Warszawa 1978;

32. Strategia bezpieczeństwa RP;

33. Stankiewicz W., Bezpieczeństwo narodowe a walki niezbrojne, Studium, Warszawa 1991;

34. Stańczyk J., Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa. ISP PAN, Warszawa 1996;

35. Stefanowicz J., Przedmowa [w:] Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa. ISP PAN, Warszawa 1996;

36. Stefanowicz J., Rzeczypospolitej pole bezpieczeństwa. ISP PAN, Warszawa 1993;

37. Strony internetowe MON, BBN, Komitetu Integracji Europejskiej, Centrum Stosunków Międzynarodowych, NATO;

38. Suchodolski B., Wychowanie i strategia życia. Warszawa 1983;

39. Szczepański J., Polska wobec wyzwań przyszłości. Warszawa 1989;

40. Świniarski J., O naturze bezpieczeństwa, Warszawa 1997;

41. Strategia obronności RP z 28.05.2000r;

42. Ustawa z 25.07.2001, O Państwowym Ratownictwie Medycznym;

43. Targowski A., Dogonić czas. Warszawa 1996;

44. Toffler H.A., Wojna i antywojna, Warszawa 1998;

45. Wnuk - Lipiński E., Społeczne konsekwencje transformacji ustrojowej. Warszawa 1994;

46. W perspektywie roku 2010. Raport w sprawie długofalowej strategii rozwoju Polski na okres 15 lat. Komitet Prognoz „Polska w XXI wieku.” przy Prezydium PAN. Warszawa 1995;

47. Współczesne problemy globalne a bezpieczeństwo europejskie, Toruń 2001;

48. Zacher L., Globalne problemy współczesności. Warszawa 1991;

49. Zacher L. (red.), Społeczeństwo informacyjne, Warszawa 1999;

50. Żuk A. Filozofia walki, UMCS Lublin 1996.     

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach, prace pisemne, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Egzamin w formie pisemnej lub ustnej.

.:.  Powrót do początku

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z problematyką bezpieczeństwa, wiedzą i dziedzinami. Wprowadzenie w ogólne problemy bezpieczeństwa, wojny i pokoju w myśli filozoficznej i społecznej, katolickiej nauce społecznej oraz rzeczywistością zagrożeń współczesnych społeczeństw. Poznanie studentów z prawami człowieka oraz dążeniami społeczeństw do bezpieczeństwa i pokoju. W trakcie realizowanego przedmiotu studiujący poznają filozoficzne podstawy edukacji do bezpieczeństwa w obliczu nowych wyzwań cywilizacyjnych i kulturowych.

Treści programowe

Geneza, przedmiot i etapy rozwoju filozofii i filozofii bezpieczeństwa. Funkcje filozofii i filozofii bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego. Problemy bezpieczeństwa wojny i pokoju w filozofii starożytnej Grecji, Rzymu oraz filozofii społecznej do XVII wieku. Oświeceniowe koncepcje bezpieczeństwa, wojny i pokoju. Bezpieczeństwo personalne i strukturalne w polskiej myśli filozoficznej, filozofii chrześcijańskiej i katolickiej nauce społecznej. Polskie koncepcje bezpieczeństwa wojny i pokoju, wartości narodowe i uniwersalne. Filozofia bezpieczeństwa i edukacja do bezpieczeństwa w obliczu nowych wyzwań XXI wieku.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1.   Bezpieczeństwo międzynarodowe w Europie Środkowej po zimnej wojnie. Praca zbiorowa pod red. J. Kukułki, Warszawa 1994;

2.   Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku. Red. Davis B. Bobrow, E. Haliżak, R. Zięba, Warszawa 1997;

3.   Borgosz J., Drogi i bezdroża filozofii pokoju (Od Homera do Jana Pawła II), Warszawa 1989;

4.   Edukacja do bezpieczeństwa i pokoju w jednoczącej się Europie. Teoria i jej zastosowanie. Pod red. R. Rosy, Siedlce – Chlewiska 1999;

5.   Filozofia bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego. Pod red. R. Rosy, AON Warszawa 1993;

6.   Kondziela J., Badania nad pokojem. Teoria i jej zastosowanie, Warszawa 1974;

7.   Kondziela J., Pokój w nauce Kościoła. Pius XII – Jan Paweł II, Lublin 1992;

8.   Kuderowicz Z., Polska filozofia pokoju: historia idei pokoju w kulturze polskiej do 1939 roku, Warszawa 1992;

9.   Kuderowicz Z., Filozofia o szansach pokoju. Problemy wojny i pokoju w filozofii XX wieku, Białystok 1995;

10. Minois G., Kościół i wojna. Od czasów Biblii do ery atomowej, Warszawa 1998;

11. Ponczek E., Polska myśl o pokoju w latach drugiej wojny światowej (1939-1945), Łódź 1999;

12. Rosa R., Filozofia bezpieczeństwa, Warszawa 1995;

13. Rosa R., Filozofia i edukacja do bezpieczeństwa, Wyd. drugie poprawione, Siedlce 2001;

14. Rosa R. (red.), Dialektyka bezpieczeństwa, wojny i pokoju. Rozprawy z filozofii, myśli społeczno- politycznej i pedagogicznej, Warszawa 2003;

15. Świniarski J., O naturze bezpieczeństwa. Prolegomena do zagadnień ogólnych, Warszawa – Pruszków 1997.

Literatura uzupełniająca:

1.  Budowa nowego systemu edukacji obronnej, Warszawa 1999;

2.  Edukacja do bezpieczeństwa i pokoju w jednoczącej się Europie. Teoria i jej zastosowanie. Pod red. R. Rosy, Siedlce- Chlewiska 1999;

3.  Edukacja do bezpieczeństwa i pokoju w obliczu wyzwań XXI wieku. Część I i II. Pod red. R. Rosy, Siedlce 2001;

4.  Edukacja obronna młodzieży na przełomie wieków. Pod red. R. Stępnia i W. Wrońskiego, WSP Kraków 1999;

5.  Edukacja obronna w systemie bezpieczeństwa Polski. Pod red. E Jeziorowskiego
i W. Magonia, WSP Bydgoszcz 1997;

6.  Edukacja wobec wyzwań XXI wieku. Zbiór studiów pod red. I. Wojnar i J. Kubina, Warszawa 1997;

7.  Kardas J.S., Edukacja obronna w Polsce, Warszawa 1999;

8.  Malak K., Bezpieczeństwo i obronność państwa, Warszawa 1998;

9.  Problemy bezpieczeństwa w myśli społecznej i wojskowej. Pod red. R Rosy, AON Warszawa 1996;

10. Rosa R., Filozoficzno-metodologiczne aspekty edukacji dla bezpieczeństwa, „Kultura i edukacja” 1995, nr 1;

11. Silne państwo. Praca zbiorowa pod red. M Szyszkowskiej, Białystok 1999;

12. Crepon P., Religia w wojna, Gdańsk 1994.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach, prace pisemne, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Egzamin w formie pisemnej lub ustnej.

.:.  Powrót do początku

Celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w problematykę socjologiczną dotyczącą systemu społecznego i systemu społecznego wojska, instytucji proobronnych oraz funkcji armii w państwie demokratycznym. Umożliwienie studentom rozumienia świadomościowych, społecznych i organizacyjnych aspektów bezpieczeństwa i obronności. Poznanie roli i znaczenia kultury bezpieczeństwa dla człowieka, grup społecznych, społeczności lokalnych i społeczeństw. Społecznych, wojskowych i socjologicznych uwarunkowań bezpieczeństwa Unii Europejskiej i państw NATO.

Treści programowe

Przedmiot i zakres socjologii edukacji obronnej. Bezpieczeństwo jako przedmiot badań socjologicznych. Poznawcze, interpretacyjne i systemowe aspekty w socjologii edukacji obronnej. System społeczny i system społeczny wojska. Funkcje armii państwa demokratycznego jako instytucji społecznej. Socjologiczne problemy bezpieczeństwa. Konflikt społeczny jako proces zakłócenia bezpieczeństwa. Świadomościowe aspekty bezpieczeństwa i współczesne rozumienie patriotyzmu. Społeczne zjawiska w sferze obronności i bezpieczeństwa – istota kryzysów i konfliktów, zmiany społeczne i uwarunkowania podstaw obronnych państwa. Stosunek  młodzieży do służby wojskowej i obywatelskich powinności obronnych.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1.   Bauman Z., Socjologia, Warszawa 1996;

2.   Bobrow D.B., Haliżak E., Zięba R., Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku

3.   XX wieku, ISM UW, Warszawa 1997;

4.   Bezpieczeństwo w perspektywie socjologicznej, WBBS Warszawa 2001;

5.   Jarmuszek H., Sikora J., Socjologia pracy, Poznań 1996;

6.   Kunikowski J., Dowódcze i wychowawcze przygotowanie w systemie obronnym RP,

7.   Warszawa 1995;

8.   Kunikowski J., Wiedza i edukacja dla bezpieczeństwa, Warszawa 2002;

9.   Kunikowski J. (red.), Wybrane problemy socjologii wojska, Warszawa 1998;

10. Cieślarczyk M. Kultura bezpieczeństwa, Warszawa 2004 (w druku);

11. Rychard A.,Domański M.(red.), Elementy nowego ładu, Warszawa 1997;

12. Szczepański J., Polska wobec wyzwań przyszłości. Warszawa 1989;

13. Strategia bezpieczeństwa RP, Warszawa 2003;

14. Toffler H.A., Wojna i antywojna, Warszawa 1998.

Literatura uzupełniająca:

1.   Bocheński J.M., Sens życia, Kraków 1996;

2.   Dobroczyński M., Jasińska A.(red.), Wiek wielkich przemian, Warszawa-Toruń 2001;

3.   Gearty C., Terroryzm, Warszawa 1998;

4.   Hoffstede G. Kultury i organizacje, Warszawa 2000;

5.   Jakubczak R. , Obrona narodowa w tworzeniu bezpieczeństwa III RP, Warszawa 2003;

6.   Janukowicz M., Rędzinski K., Edukacja wobec wielokulturowości, Cząstochowa 2001/2002;

7.   Kunikowski J. (red.), Przygotowanie obronne społeczeństwa, Warszawa 2001;

8.   Korycki St., System bezpieczeństwa Polski. Warszawa 1994;

9.   Meighen E., Socjologia edukacji, Toruń 1993;

10. Marody M., Z mitem u nogi. Polityka nr 42 (2111) 1997;

11. Rosa R. (red.), Prawa i wolności człowieka w edukacji demokratycznego państwa, AP Siedlce;

12. Stańczyk j., Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa, ISP PAN, Warszawa 1996;

13. Sztumski J., Elity ich miejsce i rola w społeczeństwie. Katowice 1997;

14. W perspektywie roku 2010. Raport w sprawie długofalowej strategii rozwoju Polski na okres 15 lat. Komitet Prognoz „Polska w XXI wieku.” przy Prezydium PAN. Warszawa 1995;

15. Zacher L., Globalne problemy współczesności. Warszawa 1991;

16. Zacher L. (red.), Społeczeństwo informacyjne, Warszawa 1999;

17. Zalewski, S.  Służby specjalne w państwie demokratycznym, Warszawa 2002;

18. Strony internetowe MON, BBN, Komitetu Integracji Europejskiej, Centrum Stosunków Międzynarodowych, NATO.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach, prace pisemne, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Zaliczenie z oceną w formie pisemnej lub ustnej.

.:.  Powrót do początku

Głównym celem przedmiotu wprowadzenie studentów w problematykę zagrożeń terrorystycznych. Dostarczenie słuchaczom niezbędnej wiedzy w zakresie podstawowych źródeł i rodzajów współczesnego terroryzmu. Wyposażenie studiujących w umiejętności rozpoznawania zagrożeń oraz  zachowania się w sytuacji zagrożenia terroryzmem, zwłaszcza terroryzmem bombowym.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – istota i definiowanie zjawiska terroryzmu. Historia i teraźniejszość. terroryzmu. Źródła, nurty i formy terroryzmu: źródła społeczno-ekonomiczne, źródła historyczno-polityczne, źródła socjologiczne, źródła psychologiczne. Terroryzm państwowy. Terroryzm międzynarodowy. Terroryzm separatystyczny. Terroryzm kryminalny. Terroryzm patologiczny. Terroryzm polityczny. Terroryzm bezpośredni. Terroryzm pośredni. Taktyka i cele działania. Technologie terrorystów. Współczesne organizacje terrorystyczne w świecie. Przeciwdziałanie zagrożeniom terrorystycznym, rozpoznawanie zagrożeń. Rola społeczeństw i  sił zbrojnych w zwalczaniu terroryzmu.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Backer R. (red.), Od blokad ulicznych do World Trade Center, Toruń 2002;

2. Balcerowicz B., Wybrane problemy obronności państwa – materiał studyjny, Warszawa 2002;

3. Barber R., Imperium strachu: wojna, terroryzm i demokracja, Warszawa 2005;

4. Cieślarczyk M., Elementy socjologii bezpieczeństwa, Warszawa 2004;

5. Edukacja dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, materiały konferencyjne, Płock 2000;

6. Gearty C., Terroryzm, Warszawa 1998;

7. Gronowicz V., Terroryzm w Europie Zachodniej: w imię narodu i lepszej sprawy, Wrocław 2000;

8. Hoffman B., Oblicza terroryzmu, Warszawa 1999;

9. Jakubczak R. (red.), Obrona Narodowa w tworzeniu bezpieczeństwa III RP. Podręcznik dla studentek i studentów,  Warszawa 2004;

10. Jałoszyński K., Zagrożenie terroryzmem w wybranych krajach Europy Zachodniej oraz Stanach Zjednoczonych, Warszawa 2001;

11. Karolczak K., Encyklopedia terroryzmu, Warszawa 1995;

12. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1997;

13. Kunikowski J. (red.): Przygotowanie obronne społeczeństwa, Warszawa 2001;

14. Kunikowski J., Rosa R., Wyszczelski L., Armia w systemie demokratycznym, Warszawa 2001;

15. Lewandowski E.: Charakter narodowy Polaków i innych, Warszawa 1995;

16. Pawłowski J., Terroryzm we współczesnym świecie, Warszawa 2001;

17. Przyszczykowski K., Znadecki A. (red.): Edukacja i młodzież wobec społeczeństwa obywatelskiego, Poznań – Toruń 1996;

18. Rosa R. (red.), Dialektyka bezpieczeństwa, wojny i pokoju, Warszawa 2003;

19. Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, wydanie V, Warszawa 2002;

20. Słownik Wiedzy Obywatelskiej, Warszawa 1970;

21. Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej;

22. Strategia Obronności Rzeczypospolitej Polskiej;

23. Terroryzm – zagrożenie dla świata: I Konferencja Studenckiego Koła Naukowego Historyków, 27.X.2003r., red. nauk.  Z. Popławski, Piła 2003;

24. Wróblewski R.: Podstawowe pojęcia z dziedziny polityki bezpieczeństwa, strategii i sztuki wojennej, Warszawa 1993;

25. Zarządzanie bezpieczeństwem jako problem nauki i dydaktyki szkoły wyższej, AON, Wydział Strategiczno-Obronny, Warszawa 2002.

Literatura uzupełniająca:

1. Batko A.: Podstawy wiedzy o społeczeństwie, Kraków 1994;

2. Burda A.: U podstaw świadomości państwowej, Lublin 1982;

3. Durys P., Jasiński F., Walka z terroryzmem międzynarodowym: wybór dokumentów, Bielsko-Biała 2001;

4. Fallaci O., Siła rozumu, Warszawa 2004;

5. Jakubczak R., Obrona terytorialna III RP – strategia, sztuka operacyjna, taktyka. Militarne bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej u progu trzeciego tysiąclecia, Warszawa 2004;

6. Jałoszyński K., Terroryzm czy terror kryminalny w Polsce?, Warszawa 2001;

7. Kaczmarek J., Problemy współczesnego świata: terroryzm i konflikty zbrojne a fundamentalizm islamski, Wrocław 1999;

8. Kaczmarek J., Terroryzm i konflikty zbrojne a fundamentalizm islamski, Wrocław 2001;

9. Kunikowski J.: Wiedza obronna, Warszawa 2000;

10. Scruton R., Zachód i cała reszta: globalizacja a zagrożenie terrorystyczne, Poznań 2003;

11. Terroryzm: materiały z sesji naukowej, Toruń 11 kwietnia 2002 roku, red. nauk. V. Kwiatkowska-Dural, Toruń 2002.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność, aktywny udział w zajęciach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia

Egzamin w formie pisemnej lub ustnej

.:.  Powrót do początku