
|
:. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
IDEA I CEL |
Głównym motywem uruchomienia Pedagogium - Wyższej Szkoły Pedagogiki Resocjalizacyjnej, oraz wyższych studiów zawodowych w zakresie pedagogiki – specjalność resocjalizacja społecznie nieprzystosowanych, były społeczne potrzeby nowoczesnego, nieschematycznego kształcenia kadr przyszłych pedagogów. Pedagogów przygotowanych profesjonalnie, szczególnie pod względem metodyczno-warsztatowym, zarówno do pracy z dziećmi i młodzieżą, jak i osobami dorosłymi wykazującymi syndrom nieprzystosowania społecznego.
Zmieniające się w szybkim tempie realia społeczno-ekonomiczne oraz kulturowo-obyczajowe, uruchamiają pogłębiające się procesy dezintegracji społecznej, co w powiązaniu z istotnymi rozbieżnościami aksjologicznymi, prowadzi do narastającego poczucia izolacji i odrzucenia coraz liczniejszych grup osób. Jak wykazują badania i analizy socjologiczne i pedagogiczne, stale rośnie liczba osób przebywających na marginesie życia społecznego, wykazujących głębokie zaburzenia w zachowaniu, w tym liczba osób popełniających przestępstwa.
Okazuje się również, że istniejące modele i formuły kształcenia, nie zawsze są w stanie nadążać za zmieniającą się dynamicznie rzeczywistością społeczną, z odpowiednimi treściami i metodami kształcenia. Istniejąca opinia, że w nauczaniu pedagogów resocjalizacyjnych w Polsce, zachwiane są proporcje pomiędzy wiedzą teoretyczną, a wiedzą i umiejętnościami praktyczno-metodycznymi, znajduje swoje uzasadnienie w rzeczywistości. Inną sprawą jest fakt, iż niewiele jest w Polsce badań naukowych, a przez to literatury fachowej, naukowej lub wdrożeniowej z zakresu metodyki pracy resocjalizacyjnej oraz zaledwie kilku naukowców i niewielka grupa praktyków zajmuje się profesjonalnie tym problemem.
Stąd naczelną ideą Szkoły oraz realizowanych w niej studiów zawodowych jest przede wszystkim zwrócenie uwagi na stronę metodyczną, zarówno samego procesu kształcenia, jak i wyposażenie absolwentów w realne umiejętności stosowania konkretnych formuł metodyczno-organizacyjnych w procesie korekty zachowań społecznych.
Podstawowym celem Uczelni jest poszukiwanie nowatorskich, oryginalnych i weryfikowalnych naukowo form i metod pracy profilaktycznej i resocjalizacyjnej, wdrażanie praktyczne współczesnych, zweryfikowanych technik i metod resocjalizacji oraz proponowanie określonych rozwiązań formalno-organizacyjnych wykraczających poza istniejące schematy.
|
|
PODSTAWA KONCEPCJI |
Podstawą koncepcji prowadzonych przedmiotów i zajęć metodycznych oraz warsztatowych, są doświadczenia zebrane i opracowane przez kadrę naukowo-dydaktyczną Szkoły, w trakcie prowadzenia eksperymentu naukowo-wdrożeniowego, realizowanego pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Kultury i Sztuki w latach 1990 – 1994, w dwóch wymiarach: teatralnym i sportowym.
Eksperyment zatytułowany „Scena Coda”, ukierunkowany był w pierwszym wymiarze na poznanie i zbadanie możliwości resocjalizacyjnych działań scenicznych i teatralnych. Chodziło w nim o określenie i zweryfikowanie form i formuł oddziaływań resocjalizacyjnych w warunkach i ramach pracy teatralnej. Wykorzystany został społeczny kontekst przestrzeni scenicznej i teatralnej, jej rekwizytów i zasad. W tym świecie „umowności” zastosowano techniki oddziaływań resocjalizacyjnych kreujące zmiany i modyfikacje postaw wobec osób, sytuacji i zdarzeń społecznych. Wytrenowane i utrwalane w trakcie wielomiesięcznych prób teatralnych postawy i zachowania uczestników eksperymentu były transponowane następnie do realnej rzeczywistości społecznej i tam poddawane kolejnym wzmocnieniom.
Zarówno sam przebieg, jak i efekty eksperymentu zostały pozytywnie ocenione, tak przez środowiska naukowe zajmujące się profilaktyką społeczną i resocjalizacją, jak i przez środowiska praktyków. Na uwagę zasługuje fakt, dużego zainteresowania eksperymentem środowiska naukowego, sądowniczego, pedagogów praktyków, środowiska artystycznego oraz mediów (telewizja, radio, prasa fachowa i codzienna). Eksperymentem w naturalny sposób zainteresowani byli również przedstawiciele ministerstw: Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Kultury i Sztuki, jako resortów patronackich oraz Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Płacy i Polityki Socjalnej.
Zebrane doświadczenia dały podstawę do opracowania nowatorskiej metody z zakresu kulturotechniki pracy resocjalizacyjnej, znanej pod nazwą Metoda Teatru Resocjalizacyjnego (MTR).
Dalsze prace eksperymentalne w ramach programu naukowo-badawczego „Scena Coda” poświęcone były poznaniu i zweryfikowaniu możliwości resocjalizacyjnych działalności sportowej i rekreacyjnej, oraz działalności organizatorsko-trenerskiej. W końcowym efekcie prace nad nią dały podstawy do opracowania nowej metody z zakresu kulturotechniki oddziaływań resocjalizacyjnych, nazwanej Metodą Resocjalizacji przez Sport (MRS).
Obie metody (Metoda Teatru Resocjalizacyjnego i Metoda Resocjalizacji przez Sport) stały się osnową kształcenia metodycznego w naszej Szkole. Dzięki temu absolwent Szkoły będzie profesjonalnie przygotowany do opracowywania i wdrażania projektów resocjalizacyjnych i profilaktycznych opartych o wspomniane metody. Dla osób tworzących „minimum kadrowe”, Szkoła jest nie tylko kontynuacją lecz także rozwinięciem i rozszerzeniem opisanych doświadczeń zawodowych. W tym sensie można ją traktować jako Szkołę Autorską.
Znaczący jest tu również fakt, że trzy osoby z kadry podstawowej Szkoły, uczestniczące w opisanych powyżej eksperymentach, posiadają doświadczenie administracyjno-wdrożeniowe w zakresie resocjalizacji. Tadeusz Pilch był w latach 1992 - 1994 wiceministrem Edukacji nadzorującym między innymi problematykę opiekuńczą, wychowawczą i resocjalizacyjną w Polsce. Lesław Pytka był w latach 1991 - 1999 doradcą Ministra Sprawiedliwości i miał znaczący udział w reformie systemu resocjalizacji nieletnich w Zakładach Poprawczych i Schroniskach dla Nieletnich. Natomiast Marek Konopczyński był w latach 1992 - 1995 dyrektorem Departamentu Opieki i Wychowania w Ministerstwie Edukacji Narodowej i współkreował politykę resortu m.in. w zakresie reformy funkcjonowania placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych w Polsce. W latach 1998 - 1999 Marek Konopczyński był ponadto Krajowym Administratorem rządowego programu „Przeciw przemocy-wyrównać szanse”, realizowanego we współpracy z UNDP.
Kładąc nacisk na praktyczny wymiar kształcenia pamiętamy o istotnym znaczeniu wiedzy teoretycznej, albowiem dopiero wyważenie tych proporcji ma decydujące znaczenie w przygotowaniu zawodowym pedagogów. Dlatego też treści kształcenia ogólnego i kierunkowego zawierają niezbędną wiedzę teoretyczną, zarówno polskiej myśli pedagogicznej, psychologicznej i społecznej jak i myśli światowej.
Nazwa Pedagogium - Wyższa Szkoła Pedagogiki Resocjalizacyjnej jest odwołaniem się do polskich tradycji edukacyjnych (w okresie Drugiej Rzeczypospolitej istniały placówki kształcące nauczycieli i wychowawców zwane Pedagogiami), oraz do dorobku polskiej myśli pedagogicznej: S. Jedlewski, Pedagogika resocjalizacyjna, Warszawa 1978. L. Pytka, Pedagogika Resocjalizacyjna. Wybrane zagadnienia, Warszawa 1993, oraz Pedagogika Resocjalizacyjna. Wybrane Zagadnienia teoretyczne, diagnostyczne i metodyczne, Warszawa, 2001, Cz. Czapów, S. Jedlewski, Pedagogika Resocjalizacyjna, Warszawa 1971, a także jej praktycznych wdrożeń: S. Górski, Metodyka resocjalizacji, Warszawa, 1985, M. Konopczyński, Twórcza Resocjalizacja. Metody pomocy dzieciom i młodzieży, Warszawa 1996. K. Sawicka (opr.) Polska myśl resocjalizacyjna. Wybór tekstów, Warszawa, 1993.
Nazwa Szkoły odzwierciedla jej charakter, definiuje przede wszystkim chęć zebrania pedagogicznego dorobku teoretycznego, metodycznego i wdrożeniowego z zakresu profilaktyki i resocjalizacji oraz próbę ukonstytuowania go jako dorobku na tyle znaczącego, że zasługującego być może w przyszłości na miano dyscypliny naukowej, a nie tylko gałęzi wiedzy określanej mianem subdyscypliny. Jest to o tyle istotne zagadnienie, gdyż podejmuje się w Polsce próby przyporządkowania tej dziedziny innym naukom np. politologii, socjologii, kryminologii czy pracy socjalnej. Wydaje się, że działania te, inspirowane próbą przeniesienia wprost na nasz grunt doświadczeń z Europy Zachodniej, nie są najtrafniejszymi rozwiązaniami zarówno z teoretycznego jak i metodycznego punktu widzenia. Zarówno dorobek polskiej myśli pedagogicznej jak i istota oraz treść samych oddziaływań resocjalizacyjnych, przemawiają zdecydowanie za pozostawieniem dotychczasowego porządku rzeczy. Stąd nasze ambicje, aby zakładana Szkoła stała się próbą merytorycznego uzasadnienia pedagogicznej tożsamości teoretycznej i metodycznej oddziaływań resocjalizacyjnych.
Szkoła z założenia ma charakter elitarny ilościowo. Wynika to wprost z koncepcji kształcenia, zakładającej znaczącą liczbę godzin zajęć metodyczno-warsztatowych, prowadzonych w małych liczebnie grupach studentów. Tylko w ten sposób można uzyskać zaplanowane cele polegające na profesjonalnym, warsztatowym przygotowaniu studentów do opracowywania i realizacji resocjalizacyjnych i profilaktycznych projektów kulturotechnicznych. Nie bez znaczenia jest również fakt, że tego rodzaju kształcenie wymaga sprzyjającego kontekstu i klimatu społecznego, który można osiągnąć wyłącznie w mniejszych środowiskach edukacyjnych.
Istotnym wyróżnikiem Uczelni będzie jej współpraca międzynarodowa, mająca na celu, z jednej strony promocję polskiej pedagogicznej myśli teoretycznej i wdrożeniowej z zakresu profilaktyki społecznej i resocjalizacji, z drugiej zaś wykorzystywanie dorobku naukowego, badawczego i praktycznego innych państw europejskich. W tym zakresie poczyniono już pewne kroki, między innymi prowadzone są rozmowy z naukowcami reprezentującymi swoje uczelnie w zakresach interesujących projektowaną Szkołę. Dotyczy to następujących osób i instytucji:
Prof. Charles Rojzman, twórca koncepcji terapii społecznej, ekspert Ministerstwa Edukacji we Francji. Prof. Alexandre Kurtz, zajmujący się problematyką edukacji międzykulturowej i prowadzący badania nad wspólnotami społecznymi, Universite Nante we Francji. Prof. Suzanne Staniesere, zajmująca się wychowaniem w edukacji specjalnej, Ecole des Educateurs Specialitese de Strasbourg we Francji. Prof. Jean Willieru-Wallet, zajmujący się wychowaniem i edukacją z pogranicza kultur i podkultur, Universite de Picardie Jules Verne de Amiens we Francji. Prof. Winfried Seelisch, badający problemy społeczne i wychowawcze młodzieży trudnej, Ewangelische Fachhohschule in Darmstadt, w Niemczech. Prof. Robert Soisson, zajmujący się pedagogiką, Universite Luxemburg. Prof. Mahomed Lahlon, zajmujący się psychologicznymi i pedagogicznymi aspektami reintegracji społecznej, Universite de Lyon, we Francji. Prof. Andre Normandean, Prof. Maurice Cusson, zajmujący się zagadnieniami patologii społecznej, dewiacji oraz przestępczości wśród młodzieży, Ecole de Criminologie, Univerite de Montreal w Kanadzie.
Ponadto, Szkoła współpracuje merytorycznie z instytucjami i ośrodkami krajowymi. Są to zarówno placówki opiekuńczo-wychowawcze i resocjalizacyjne (między innymi: Zespół Ognisk Wychowawczych w Warszawie, Zakład Poprawczy w Falenicy, Zakład Poprawczy w Mrozach), jak również z organizacje społeczne zorientowane na niesienie pomocy dzieciom i młodzieży (między innymi: Fundacja Pomocy Rodzinie, Krajowy Komitet Wychowania Resocjalizacyjnego, Stowarzyszenie Twórczej Resocjalizacji). Funkcjonowaniem Uczelni wyraziły zainteresowanie władze dzielnic warszawskich m.in. Burmistrz Dzielnicy Warszawa – Śródmieście, Burmistrz Dzielnicy Warszawa - Ursynów czy Burmistrz Dzielnicy Warszawa Praga-Południe widząc w nas ciekawego partner do współpracy w zakresie tworzenia i realizowania dzielnicowych programów profilaktycznych i wychowawczych. Interesujące formy współpracy rysują się z Ministerstwem Kultury oraz Narodowym Centrum Kultury, której to instytucji podlegają działania między innymi z zakresu arteterapii, oraz działania na pograniczu sztuki i wychowania. Podobnie interesująco zapowiada się współpraca z Instytutem Badań Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu. Również Akademia Teatralna w Warszawie zainteresowana jest kooperacją, gdyż od kilku lat tematem jednego z realizowanych w niej wykładów uczyniono zebrane i opisane doświadczenia eksperymentu „Scena Coda” uznając, iż takie poszukiwania nowych funkcji i wymiarów teatru stanowią interesujące zagadnienie w pracy aktorskiej i reżyserskiej.
Na podkreślenie zasługuje również fakt, że Szkoła mieści się w bezpośrednim sąsiedztwie Zespołu Ognisk Wychowawczych im: Kazimierza „Dziadka” Lisieckiego przy ul. Starej 4, na warszawskiej starówce, a więc przy jednej z najstarszych i najlepszych polskich placówek wychowawczych i resocjalizacyjnych.
|
|
ZARYS KONCEPCJI KSZTAŁCENIA |
Idea kształcenia studentów na trzyletnich pedagogicznych studiach zawodowych w Pedagogium - Wyższej Szkole Pedagogiki Resocjalizacyjnej w Warszawie, oparta jest na założeniach transdyscyplinowości współczesnych nauk społecznych i humanistycznych. Jej podstawą jest koncepcja twórczej resocjalizacji (M. Konopczyński Twórcza Resocjalizacja. Wybrane metody pomocy dzieciom i młodzieży, Warszawa 1996), oparta na wykorzystaniu elementów z zakresu sztuki i kultury w kreowaniu metod oddziaływań resocjalizujących.
Różnorodna aktywność współczesnego człowieka, skłania go coraz częściej do poszukiwania wielowymiarowości egzystencji indywidualnej i społecznej. Stąd też nie tylko nowe możliwości rozwojowe, lecz i utrudnienia socjalizacyjne stanowią istotne wyzwanie wychowawcze. Dlatego też w procesie kształcenia przyszłych pedagogów mających z założenia być twórczymi przewodnikami na drodze rozwoju dzieci i młodzieży współkreującymi ich socjalizację bądź resocjalizację, nie może zabraknąć treści wykraczających poza rutynowe moduły pedagogiczne.
Realizowana w szkole koncepcja twórczej resocjalizacji, zakłada znaczący udział metod kulturotechnicznych, zarówno w procesie kształcenia studentów, jak również ich wykorzystania w samej pracy profilaktyczno-resocjalizacyjnej. Jej źródłem są doświadczenia grupy osób, zarówno pedagogów (między innymi: prof. dr hab. Lesław Pytka, prof. dr hab. Tadeusz Pilch, prof. dr hab. Kazimierz Pospiszyl, prof. dr hab. Tomasz Rudowski, dr hab. Irena Pospiszyl, dr Katarzyna Sawicka, dr Tamara Zacharuk dr Marek Konopczyński), jak również osób reprezentujących środowiska artystyczne (między innymi: Prof. Lech Sliwonik, mgr Maja Komorowska, mgr Mariola Daszkiewicz, mgr Andrzej Renes, Małgorzata Renes, mgr Beata Walat ,mgr Bernadetta Machała - Krzemińska, mgr Stanisław Krzemiński, mgr Artur Hofman).
Doświadczenia oparte są między innymi o utworzony w 1991 r. Teatr Resocjalizacyjny „Scena Coda”, w ramach którego realizowany był autorski projekt teatralno-resocjalizacyjny z grupą nieletnich dziewcząt z Zakładu Poprawczego z Falenicy, oraz z udziałem zawodowych aktorek i reżyserów. Prace oparte były na źródłowych materiałach dotyczących fragmentów losów życiowych nieletnich przestępców. Działania teatralne były w zasadzie pretekstem do intensywnych oddziaływań terapeutyczno-resocjalizacyjnych, mających na celu wykreowanie i niejako wytrenowanie odmiennych postaw i zachowań, możliwych do zaadaptowania i przeniesienia do realnego życia społecznego.
Założony efekt w postaci scenariusza i prezentacji teatralnych, powstał w wyniku ścisłej współpracy wychowanek zakładu poprawczego, aktorek, psychologów i pedagogów i był prezentowany w postaci otwartych dla publiczności spektakli teatralnych (min. z udziałem rodzin nieletnich przestępców, w tym rodzin wychowanek z Zakładu Poprawczego z Falenicy). Podobne doświadczenia zostały zebrane i opracowane przy organizowaniu i wykorzystaniu eksperymentów sportowych, realizowanych przez autora z udziałem innych grup podkulturowych (min. Skinheadów - eksperyment realizowany we współpracy z Telewizją Polską).
Wiedzę i umiejętności z tego zakresu, studenci studiów otrzymają w ramach kilku przedmiotów teoretycznych i metodycznych między innymi: pedagogiki resocjalizacyjnej, metodyki oddziaływań profilaktycznych i resocjalizacyjnych, metodyki pracy kulturotechnicznej, warsztatów kulturotechnicznych. W ramach tych przedmiotów, studenci przyswoją wiedzę oraz umiejętności związane z realizacją projektów profilaktycznych i resocjalizacyjnych. Wspomniana wiedza i umiejętności, dotyczyć będą konkretnych autorskich metod i technik pracy resocjalizacyjnej, takich jak Technika Kreatywności Interpersonalnej, Technika Kreatywności Plastycznej, Technika Kreatywności Muzycznej, składających się na Metodę Teatru Resocjalizacyjnego (MTR), oraz Technika Kreatywności Fizyczno-Ruchowej i Technika Kreatywności Kooperatywnej składającą się na Metodę Resocjalizacji przez Sport (MRS).
Stąd też pomysł, aby w procesie kształcenia, a szczególnie w kształceniu metodycznym, oprzeć się na uzyskanych doświadczeniach i ich zweryfikowanych rezultatach. Wyposażony w konkretne umiejętności praktyczne o charakterze warsztatowym, absolwent studiów, będzie mógł skutecznie realizować zawód pedagoga resocjalizacyjnego, zarówno w ramach organizacyjnych placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych, jak i w warunkach środowiska otwartego. Należy podkreślić bowiem, że Szkoła zamierza szczególnie zwrócić uwagę w procesie kształcenia, na profesjonalne przygotowanie absolwentów do pracy w warunkach pozainstytucjonalnych. Praca resocjalizacyjna i profilaktyczna realizowana w warunkach środowiska otwartego, oparta na zasadach komplementarności oddziaływań, jest niewątpliwie bardziej efektywna pedagogicznie i społecznie.
Współczesne realia kulturowo-cywilizacyjne i społeczno-wychowawcze narzucają wręcz, poszukiwanie nowych rozwiązań organizacyjno-metodycznych, związanych z profilaktyczną i resocjalizacyjną pracą środowiskową (np. formuła wychowawców środowiskowych czy wychowawców ulicy, rozszerzenia formuły i zakresu pracy instruktorów pracujących w domach kultury, instruktorów i trenerów sportowych, pracowników socjalnych czy funkcjonariuszy straży miejskiej). Szkoła zamierza podjąć ten temat i kontynuować analizy, badania i wdrożenia w tym zakresie. Dlatego też każdy ze studentów, zarówno w ramach przedmiotów metodycznych i warsztatowych, jak i praktyk studenckich, ma do wyboru określony moduł (teatralny, lub sportowy), w ramach którego, zgodnie z własnymi predylekcjami, będzie uzyskiwał określoną wiedzę i umiejętności, udokumentowane autorskimi scenariuszami i projektami, opracowanymi pod opieką specjalistów. Taka koncepcja kształcenia zakłada bardzo ścisły związek z praktyką, a więc niejako codzienną współpracę, zarówno z instytucjami i placówkami opiekuńczo-wychowawczymi, jak i środowiskami otwartymi, zagrożonymi patologią społeczną. Ważną rolę w koncepcji kształcenia odgrywa system praktyk studenckich. Z jednej strony ma on dostarczyć studentom określonej praktycznej wiedzy dotyczącej realiów funkcjonowania placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych w Polsce, z drugiej zaś wdrożyć ich do samodzielnych poszukiwań nowych rozwiązań profilaktycznych i resocjalizacyjnych. Jednocześnie praktyki studenckie będą wkomponowane w życie organizacyjne Uczelni, gdyż studenci młodszych roczników, w imieniu Szkoły, będą wykonywać prace organizatorskie i społeczne, takie jak akcje charytatywne, konkursy czy zawody sportowe dla dzieci i młodzieży ze środowisk zagrożonych patologią społeczną.
Podstawowe funkcje kształcenia w Szkole można określić następująco:
|
|
poszukiwanie nowych środków wyrazu pedagogicznego; |
|
|
poszukiwanie i doskonalenie środków ekspresji w zakresie kreowania metod pedagogicznych; |
|
|
stymulowanie autokreacji i kreatywności studentów, przygotowując ich do twórczej pracy pedagogicznej; |
|
|
poszukiwanie nowych metod, technik, form pracy profilaktycznej i resocjalizacyjnej, wychodzących poza dydaktyzm i schematyzm wynikający z klasycznych reguł i form szkół; |
|
|
przyczynianie się do urzeczywistniania hasła „rozumna tolerancja wobec odmienności”; |
|
|
wyposażanie studentów i absolwentów w kompetencje profesjonalne i moralne. |
Kształcenie w Pedagogium - Wyższej Szkole Pedagogiki Resocjalizacyjnej oparte jest zarówno na teoretycznym dorobku polskiej pedagogicznej myśli resocjalizacyjnej (M. Grzegorzewska, J. Konopnicki, St. Jedlewski, Cz. Czapów, L. Pytka, K. Pospiszyl, B. Urban, T. Pilch), jak również ich praktycznych implikacjach, S. Górski, K. Sawicka, M. Konopczyński. Ważne tu są również doświadczenia eksperymentalne Teatru Resocjalizacyjnego „Scena Coda”, oraz doświadczenia warsztatowe zebrane z różnego rodzaju placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych.
Całość uzupełniona jest współczesną wiedzą z tego zakresu, pochodzącą od badaczy i praktyków z innych państw (min. Anglii, Francji, Niemiec, Skandynawii, Kanady, USA). Celem nadrzędnym jest wykształcenie takich specjalistów, którzy uzyskaną wiedzę i umiejętności oprą na fundamencie aksjologicznym, którego głównym wyznacznikiem jest: „być prawym człowiekiem nastawionym na niesienie pomocy innym, którym los i okoliczności nie dały tej szansy... ”
Trzyletnie pedagogiczne wyższe studia zawodowe składają się z czterech bloków tematycznych, obejmujących przedmioty kształcenia ogólnego, przedmioty kształcenia podstawowego oraz przedmioty kształcenia kierunkowego, prowadzone na pierwszych trzech semestrach studiów – łącznie 1330 godzin na studiach dziennych i 1090 godzin na studiach zaocznych. Ponadto studia składają się z bloku przedmiotów specjalnościowych – odpowiednio 870 godzin dla studiów dziennych i 670 godzin dla zaocznych. Łącznie program kształcenia dla studiów dziennych zawiera 2200 godzin dydaktycznych, a na studiach zaocznych 1760.
Blok kształcenia ogólnego nastawiony jest na ogólnoteoretyczne przygotowanie studentów. Jego podstawowym zadaniem jest wyposażenie słuchaczy w świadomość transdyscyplinowości i złożoności współczesnej wiedzy społecznej i humanistycznej, jak również wzbudzenie motywacji do dalszego uczenia się i doskonalenia. Treści tego bloku osadzają zagadnienia szeroko rozumianej działalności pedagogicznej w kontekście perspektywy naukowej, wielowymiarowo interpretującej potrzeby współczesnego człowieka. Ponadto w ramach tego bloku, studenci mają możliwość opanowania nowoczesnych sposobów dostępu do informacji oraz sposobów ich opracowywania i interpretowania.
Drugi i trzeci blok nauczania zawiera przedmioty kształcenia podstawowego i kierunkowego, między innymi takie jak: biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania, podstawy pedagogiki, socjologię edukacji, historię wychowania, psychologię ogólną, rozwojową, społeczną, andragogikę, pedagogikę społeczną, pedagogikę specjalną. Treści kształcenia realizowane w tym bloku, służą uzyskaniu przez studentów świadomości historyczno-kulturowego podłoża powstawania aspiracji i dążeń do kształtowania różnych wymiarów i poziomów życia człowieka, oraz jego aksjologicznych i psychospołecznych motywacji i uwarunkowań. Studenci będą mieli okazję poznać współczesną wiedzę ogólnopedagogiczną i edukacyjną. Zapoznanie studentów z wieloma nurtami myślenia i działania w zakresie szerzej i węziej rozumianej działalności pedagogicznej będzie sprzyjało wypracowaniu przez nich nastawienia interpretacyjnego w stosunku do otaczającej rzeczywistości.
Czwarty blok kształcenia, zawiera treści programowe z zakresu przedmiotów specjalnościowych, nastawionych na dostarczenie zarówno wiedzy teoretycznej jak i kompetencji praktycznych związanych z wykonywaniem zawodu pedagoga resocjalizacyjnego. W tym bloku edukacja opiera się między innymi na takich przedmiotach jak: pedagogika resocjalizacyjna, komunikacja społeczna w resocjalizacji, metodyka oddziaływań profilaktycznych i resocjalizacyjnych, metodyka pracy kulturotechnicznej, podstawy prawne resocjalizacji, warsztaty kulturotechniczne, psychologia kliniczna w resocjalizacji. Blok ten umownie można określić jako edukacja i wychowanie poprzez projekty. Bowiem koncepcja kształcenia przedmiotowego w tym bloku zakłada intensywną pracę własną studentów, polegającą na opracowywaniu i realizowaniu autorskich projektów profilaktycznych i resocjalizacyjnych. Stąd przede wszystkim blok zawiera treści z zakresu metod pracy profilaktycznej i resocjalizacyjno-korekcyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem metod kulturotechnicznych, realizowanych zarówno w ramach przedmiotu metodyka oddziaływań profilaktycznych i resocjalizacyjnych, jak i przede wszystkim w ramach metodyki pracy kulturotechnicznej, warsztatów kulturotechnicznych oraz praktyk studenckich.
Ten model kształcenia jest więc wyważoną próbą połączenia pedagogicznej wiedzy ogólnej, teoretycznej i specjalistycznej z wiedzą i umiejętnościami praktycznymi w zakresie diagnozowania, prognozowania oraz terapii nieprzystosowania społecznego, jak również projektowania i realizowania programów zapobiegania zjawiskom nieprzystosowania społecznego. Położony nacisk w koncepcji kształcenia na przygotowanie metodyczno-warsztatowe oparty jest na solidnym fundamencie teoretycznym.
Istotnym zagadnieniem pozostaje organizacja procesu dydaktycznego. Innowacyjny pomysł ulokowania Uczelni w powiązaniu infrastrukturalnym z funkcjonującą placówką resocjalizacyjną (Zespołem Ognisk Wychowawczych). Otóż specyfiką tej placówki jest fakt, iż pracuje ona od poniedziałku do piątku w godzinach popołudniowych. Stąd zajęcia dydaktyczne dla studentów studiów dziennych odbywają się z zasady w godzinach przedpołudniowych (co jest niewątpliwym atutem) i nie są w konflikcie z realizowanym w placówce programem wychowawczo-resocjalizacyjnym. Wolne dni (piątkowe popołudnie, sobota, niedziela) w pracy placówki, z kolei umożliwią nieskrępowaną realizację zajęć dydaktycznych na studiach zaocznych. Jednocześnie jednak, kiedy istnieją potrzeby metodyczne „zbliżenia” studentów do wychowanków Zespołu Ognisk Wychowawczych, zajęcia są realizowane w czasie ich obecności w placówce.
|
|
ZARYS KONCEPCJI PRAKTYK STUDENCKICH |
Praktyki studenckie realizowane w Pedagogium - Wyższej Szkole Pedagogiki Resocjalizacyjnej w Warszawie uwzględniają trzy podstawowe założenia:
Praktyki studenckie stanowią integralną część procesu edukacyjnego. Nie są więc traktowane jako uzupełnienie czy dodatek do zajęć teoretycznych. Wkomponowane są natomiast w treści programowe wielu przedmiotów, które wykorzystują je jako formę zajęć warsztatowych i środowiskowych, wspomagających aktywność studentów. Jest to istotne rozszerzenie formuły studiów tradycyjnych. Zasadniczym celem tego typu koncepcji jest kształtowanie ukonkretnionych umiejętności związanych z programem studiów pedagogicznych potrzebnych do skuteczniejszych oddziaływań w zakresie modelowania prawidłowych procesów wychowawczych.
Praktyki studenckie stanowią element wkomponowany w wewnętrzne obszary funkcjonowania szkoły. Ta funkcja z kolei daje szansę wykorzystania zdobytej wiedzy i umiejętności w realnych warunkach własnej organizacji środowiska społecznego, poprzez badanie form aktywności, zaangażowania społecznego jak też projektowanie i promocję wizerunku szkoły. Działania te będą przygotowywane przez studentów oraz pracowników dydaktycznych realizujących konkretne przedmioty. Ta funkcja obliczona jest na wspomaganie własnego środowiska szkolnego i jest próbą kształtowania postaw odpowiedzialności, współuczestniczenia w realizacji koncepcji szkoły i nadawaniu jej realnego kształtu. Takie działania służą nabywaniu umiejętności diagnostycznych, kompetencji badawczych i organizacyjnych.
Praktyki studenckie wyposażą studentów w umiejętności diagnozowania problemów indywidualnych i grupowych, nauczą ich technik komunikowania i negocjowania, przewidywania obszarów konfliktów i ich rozwiązywania. Ponadto będą ściśle związane z szeroko pojętą edukacją, samorządnością, kulturą oraz procesami wychowawczymi. Wskazane obszary problemowe stanowić mają obiekt obserwacji i badań w zakresie praktyk dyplomowych, we współdziałaniu z istniejącymi w szkole jednostkami organizacyjnymi oraz w porozumieniu ze współpracującymi ze szkołą organizacjami samorządowymi, pozarządowymi i międzynarodowymi, szczególnie tymi, które podejmują problematykę wychowania w węższym i szerszym tego słowa znaczeniu.
W swojej części wstępnej, funkcję integracyjną i socjalizacyjną, poprzez zbliżenie studentów do rzeczywistości szkolnej, jej struktur i obyczajowości.
W części zaawansowanej, funkcję profilującą kształcenie, wkomponowaną w treści merytoryczne poszczególnych przedmiotów, których zaliczenie warunkowane jest realizacją konkretnych zadań edukacyjnych.
W części praktyk dyplomowych (licencjackich), spełniają funkcję badawczą i podporządkowane są współpracy z promotorami prac dyplomowych, wspomagając czynności związane z empirycznym polem edukacyjnym.
|
|
CHARAKTERYSTYKA SYLWETKI ABSOLWENTA |
Wyższe zawodowe studia pedagogiczne w zakresie specjalności resocjalizacja społecznie nieprzystosowanych, realizowane w Pedagogium – Wyższej Szkole Pedagogiki Resocjalizacyjnej w Warszawie, przygotowują studentów do pracy na rzecz jednostek, rodzin, środowisk i grup społecznych, wykazujących syndrom nieprzystosowania społecznego i potrzebujących różnorodnych form wsparcia wychowawczego, profilaktycznego, terapeutycznego lub resocjalizacyjnego.
Absolwent wyższych studiów zawodowych, realizowanych w Pedagogium Wyższej Szkole Pedagogiki Resocjalizacyjnej w Warszawie, ma z założenia rozumieć i akceptować systemowe podejście do problemów wychowawczych, profilaktycznych i resocjalizacyjnych. Ponadto powinien widzieć konieczność stosowania oddziaływań zintegrowanych i wielowymiarowych, ukierunkowanych na dobro ogółu i dobro jednostki oraz posiąść niezbędne umiejętności warsztatowe, aby te cele realnie osiągać. Absolwent powinien także posiadać rozbudzoną motywację do dalszego rozwoju zawodowego i osobistego.
Do podstawowych, nabytych przez naszych absolwentów kompetencji z zakresu umiejętności stosowania w praktyce pedagogicznej technik i metod pracy profilaktycznej i resocjalizacyjnej będzie należało:
|
|
umiejętność stosowania w praktyce pedagogicznej Techniki Kreatywności Interpersonalnej (TKI); |
|
|
umiejętność stosowania w praktyce pedagogicznej Techniki Kreatywności Plastycznej (TKP); |
|
|
umiejętność stosowania w praktyce pedagogicznej Techniki Kreatywności Muzycznej (TKM) |
|
|
jako technik składających się na Metodę Teatru Resocjalizacyjnego (MTR) oraz: |
|
|
umiejętność stosowania w praktyce pedagogicznej Techniki Kreatywności Fizyczno-Ruchowej(TKF); |
|
|
umiejętność stosowania w praktyce pedagogicznej Techniki Kreatywności Kooperatywnej (TKK) |
|
|
jako technik składających się na Metodę Resocjalizacji przez Sport (MRS). |
|
|
wspomniane techniki i metody pracy profilaktycznej i resocjalizacyjnej wyposażą absolwentów Uczelni w następujące sprawności: |
|
|
organizowania zespołów zadaniowych w zakresie poszczególnych technik: |
![]() |
zespołu aktorskiego (TKI); |
![]() |
zespołu plastyczno-scenograficznego (TKP); |
![]() |
zespołu muzyczno-aranżacyjnego (TKM); |
składających się na Metodę Teatru Resocjalizacyjnego (MTR), oraz :
![]() |
zespołu zawodników (TKF); |
![]() |
zespołu trenersko-organizacyjnego (TKK), |
w metodzie Resocjalizacji przez Sport (MRS);
ponadto:
|
|
diagnozowania predyspozycji i umiejętności; |
|
|
diagnozowania talentów; |
|
|
przydzielania zadań i organizowanie pracy zespołu; |
|
|
rozwiązywania sytuacji konfliktowych i modyfikacji zadań; |
|
|
oceniania cząstkowych efektów pracy; |
|
|
łączenia efektów poszczególnych technik w spójną całość; |
|
|
diagnozowania postaw uczestników w trakcie realizacji efektów cząstkowych; |
|
|
organizowania pracy i kooperacji zespołów zadaniowych w trakcie realizacji łącznej; |
|
|
organizowania prezentacji zewnętrznych (otwartych dla publiczności); |
|
|
diagnozowania efektów pedagogicznych i społecznych; |
|
|
opisywania uzyskanych efektów i prognozowania tendencji; |
|
|
opracowywania autorskich scenariuszy i programów profilaktycznych i resocjalizacyjnych. |
Powyższe techniki i metody z zakresu profilaktycznej i resocjalizacyjnej pracy kulturotechnicznej, stanowić będą podstawowy moduł wykształcenia praktycznego naszych absolwentów. Przede wszystkim jednak, absolwenci uzyskają wiedzę teoretyczną, między innymi z zakresu: pedagogiki, psychologii, socjologii, filozofii, polityki społecznej, prawa, która pozwoli im na względnie komplementarny ogląd rzeczywistości, zarówno w jej wymiarze teoretycznym jak i praktycznym. Nasz absolwent, winien być etycznym profesjonalistą, zorientowanym na potrzeby drugiego człowieka, gotowym nieść mu pomoc i umożliwiać wielowymiarowy rozwój.
Powinien zatem w czasie studiów nabyć następujące umiejętności i kompetencje:
|
|
stawiania diagnozy dotyczącej przyczyn określonych zaburzeń w przystosowaniu społecznym oraz na tej podstawie stawiania trafnych prognoz pedagogicznych; |
|
|
doprecyzowania określonych form i metod pracy profilaktycznej lub resocjalizacyjno-korekcyjnej, oraz prowadzenia oddziaływań metodycznych w celu optymalizacji efektów wychowawczych i społecznych; |
|
|
tworzenia i prowadzenia rozmaitych form metodyczno-organizacyjnych, przede wszystkim z zakresu metod pracy kulturotechnicznej, umożliwiających lub wspierających pracę wychowawczą, profilaktyczną lub resocjalizacyjną; |
|
|
wspierania jednostek, rodziny, środowisk, grup społecznych w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i społecznych; |
|
|
włączania się w istniejące lub tworzenia własnych projektów i programów profilaktycznych, terapeutycznych lub resocjalizacyjnych (z zakresu uzyskanych na studiach umiejętności i kompetencji warsztatowych), zarówno w instytucjach opiekuńczo-wychowawczych, resocjalizacyjnych jak i środowisku otwartym; |
|
|
nawiązywania współpracy z rodzinami, środowiskami samorządowymi, sądami, szkołami, placówkami opiekuńczo-wychowawczymi itp. w celu optymalizacji realizowanego procesu wychowawczego; |
|
|
skutecznego, opartego na podstawach naukowych i jednocześnie etycznego działania na rzecz jednostek, grup i środowisk społecznych, wymagających wsparcia specjalistyczno- pedagogicznego; |
|
|
kreatywności i otwartości w kontaktach interpersonalnych; |
|
|
umiejętności nawiązywania, organizowania i podtrzymywania współpracy międzynarodowej z zakresu wychowania i edukacji, dzięki własnym kompetencjom merytorycznym i językowym; |
|
|
umiejętności zorganizowania współpracy i kreowania solidaryzmu społecznego w środowiskach społeczności lokalnej; |
|
|
moralnego, opartego na zasadach etyki społecznej, sposobu działania i postępowania, oraz unikania działań, zachowań i postaw relatywistycznych; |
|
|
urzeczywistniania hasła: rozumna tolerancja wobec odmienności. |
Z tego typu umiejętności i kompetencji, wyrasta zasadnicza cecha profilu sylwetki absolwenta, jaką jest umiejętność spełniania kreatywnej i kulturotwórczej roli w środowisku lokalnym. Można tu mówić o potrójnej roli: po pierwsze, ma to być rola profesjonalisty, potrafiącego postawić trafną diagnozę zjawiska, kreującego właściwą prognozę oraz prowadzącego skuteczną, zakończoną sukcesem pedagogicznym i społecznym terapię. Po drugie, ma to być rola animatora społecznej i wychowawczej integracji środowiskowej, a więc współistnienia i kooperacji rozmaitych środowisk, w tym środowiska marginesu społecznego. Rola ta, ma urzeczywistniać zasadę rozumnej tolerancji wobec odmienności. Po trzecie wreszcie, dzięki uzyskanym kompetencjom i umiejętnościom z zakresu pracy kulturotechnicznej, nasz absolwent może inicjować i kreować nowe formy środowiskowej działalności kulturalnej sportowej i społecznej, przynoszące jednocześnie efekty profilaktyczne i wychowawcze.
Absolwent Szkoły, ma postrzegać środowisko w którym działa w perspektywie dalekiej od partykularyzmu i konformizmu i przede wszystkim kreować tendencje rozwojowe jednostek i środowisk społecznych. Ta umiejętność szerszego i rozwojowego widzenia problemów wychowawczych na tle środowisk i społeczności lokalnych, stanowić ma wyróżniającą cechę sylwetki oraz osobowości społecznej, wykształconego w szkole pedagoga.
|
POZNAJ TWÓRCZĄ RESOCJALIZACJĘ |